Laagland Archeologie heeft op 26 juni 2025 een Inventariserend veldonderzoek - proefsleuven uitgevoerd aan de Westerweg 5 te ?t Zand, gemeente Eemsdelta (GR). Op het terrein is eerder archeologisch onderzoek uitgevoerd. Tijdens dit onderzoek is geconcludeerd dat ter plaatse van het onderzoeksgebied waarschijnlijk een wierde aanwezig is.Op basis van dit onderzoek is door het bevoegd gezag besloten dat er een aanvullend onderzoek dient plaats te vinden in de vorm van een Inventariserend veldonderzoek ?proefsleuven met eventuele doorstart naar een opgraving.Het proefsleuvenonderzoek heeft tot doel gegevens te verkrijgen om de archeologische verwachting te toetsen en eventueel aanwezige vindplaatsen op te sporen en te waarderen. Op basis van de waardering kan de behoudenswaardigheid van de vindplaats binnen het plangebied worden vastgesteld. En diende antwoord te geven op de in het PvE opgestelde onderzoeksvragen.De basis van het bodemprofiel bestond uit kwelderafzettingen, bestaande uit sterk zandige klei met lagen uiterst fijn zand en schelpresten. De kwelderafzettingen werden naar boven toe kleiiger. De top van de kwelderafzettingen bestond uit een A-horizont van iets siltige klei. Deze kwelderafzettingen werden afgedekt door een ophogingspakket van zandige klei met zand- en humusbrokken. De top van het ophogingspakket bestaat uit een recent verstoorde laag.Tijdens het veldonderzoek is één spoor aangetroffen, namelijk een waterput die is opgebouwd uit hergebruikte bakstenen, waaronder enkele machinale bakstenen. In de waterput was een metalen pijp aanwezig die was aangesloten op een pomp. Het water uit de waterput diende als watervoorziening van het vee in de stal. Daarnaast was een betonnen waterput aanwezig, die volgens de bewoner van de boerderij gelijktijdig in gebruik was.Geconcludeerd kan worden dat in het onderzoeksgebied een wierde aanwezig is. Deze wierde is vermoedelijk in de 19e eeuw opgeworpen. Sporen van oudere bewoning zijn niet aangetroffen. De bewoning uit de 19e eeuw heeft bestaan uit een enkele boerderij, waar vervolgens enkele verbouwingen aan hebben plaatsgevonden. De naam van de boerderij ?de Wiel? is afkomstig van een wiel vlak bij de boerderij. Dit wiel is vermoedelijk in de 13e eeuw ontstaan bij een dijkdoorbraak en dateert van ruim voor de wierde. De wierde is als vindplaats gewaardeerd aan de hand van de KNA waarderingscriteria en is als niet behoudenswaardig gewaardeerd.Vanwege het ontbreken van een behoudenswaardige vindplaats in het plangebied wordt geadviseerd om geen vervolgonderzoek uit te voeren in het plangebied en het onderzoeksgebied vrij te geven voor de geplande ontwikkeling. Dit advies is overgenomen door de gemeente Eemsdelta.
