Naar aanleiding van twee eerdere archeologische inventariserende veldonderzoeken Buitenhuis (2005) en Buitenhuis (2006) in het tracé van de nieuw aan te leggen waterberging ten westen van Nieuwlande is door het bevoegd gezag, de provinciaal archeoloog van Drenthe, dr. W.A.B. van der Sanden, besloten tot een verder inventariserend en waarderend onderzoek. Dit onderzoek is uitgevoerd op de lokaties van twee zandkoppen die tijdens het eerdere onderzoek (Buitenhuis 2006) zijn aangetroffen. Het betreft de zandkoppen 2 en 3. Hier zijn min of meer intacte podzolbodems aangetroffen met houtskoolresten en natuurlijke vuursteen, waardoor deze locaties een hoge verwachting hebben om vuursteenvindplaatsen aan te treffen. Royal Haskoning heeft aan Archaeological Research & Consultancy (ARC bv) opdracht gegeven om dit vervolgonderzoek uit te voeren. De het veldwerk is verricht op 13 en 16 oktober 2006 door drs. ing. G.J. de Roller en B. Schomaker.Conclusie en aanbeveling zandkop 2Het onderzoeksgebied betreft een dekzand landschap dat met veen is bedekt. Dit houdt in dat het dekzandlandschap vanaf het begin van de veenvorming tot de ontginning van het veen niet door menselijk handelen is verstoord. In dit gebied zullen dan ook alleen steentijdvindplaatsen (Mesolithicum) of sporen van de ontginngen zijn aan te treffen. In de bodemmonsters zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen die wijzen op menselijke activiteit. Van de aangetroffen archeologische indicatoren komt houtskool is grote hoeveelheden voor. Nu is houtskool een lastige archeologische indicator omdat dit ook op natuurlijke wijze, zoals door bosbrand, in de bodem kan komen. De aanwezigheid van loofhout maakt een datering voor de houtskool in het Mesoliticum niet erg waarschijnlijk maar hoeft het ook niet uit te sluiten. Andere indicatoren die wijzen op een steentijdvindplaats of jongere ontginningssporen ontbreken.AanbevelingGelet op het bovenstaande is in overleg met de provinciaal archeoloog besloten op zandkop 2 geen verder onderzoek uit te voeren.Conclusie en aanbeveling zandkop 3Van zandkop 3 is alleen de westelijke helft intact. Het oostelijke deel is verstoord (vanaf boring 69). Daar waar in het dekzand een intacte bodemopbouw is aangetroffen, bevindt zich ook veel houtskool in het dekzand. Bij boring 41 en 42 is de houtskool afkomstig van dennenhout, in boring 62 van loofhout. In boring 45 is een klingfragment en een mogelijke afslag aangetroffen. In combinatie met de houtskool van den in de nabijgelegen boringen 41 en 42 kan dit wijzen op een mesolitisch haardje met bijbehorende vuursteenvindplaats.AanbevelingVoor zandkop 3 is in overleg met de provinciaal archeoloog besloten om een vervolg onderzoek in de vorm van proefputjes aan te bevelen. Hiertoe dient een Plan van Aanpak (PvA) te worden opgesteld voor het graven van deze proefputjes. De proefputjes moeten komen tussen de boringen 41–45 om na te gaan of de houtskool afkomstig is van een (mesolitische) haard met mogelijk een bijbehorende vuursteenvindplaats of dat de houtskool een natuurlijke herkomst heeft zoals van een bosbrand.

Date: 2006