Op 10, 16, 17 en 24 september 2024 heeft Antea Group een proefsleuvenonderzoek, variant archeologische begeleiding (protocol 4003) uitgevoerd in opdracht van Enexis Netbeheer B.V aan de Fivelweg in Zijldijk (gemeente Eemsdelta). Aanleiding voor het onderzoek is het verzwaren van het energienet. De werkzaamheden zijn uitgevoerd in open ontgraving tussen huisnummer 49 en 57 en ter hoogte van huisnummer 3 aan de Fivelweg. De lengte van het tracé was circa 75 m, met een breedte tussen de 0,6 en 3 m. De ontgravingsdiepte variëerde tussen 0,7 en 1,2 m – mv. Het oppervlak van de werkzaamheden bedraagt circa 100m2. Een groot deel van het plangebied ligt in een gebied met een hoge archeologische waarde: de historische dorpskern van Zijldijk (AMK-terrein 15288), die te dateren is in de late middeleeuwen – nieuwe tijd. Op de archeologische beleidsadvieskaart van de voormalige gemeente Loppersum valt het gehele plangebied binnen een gebied met hoge archeologische verwachting. Het plangebied is nog niet eerder gewaardeerd door middel van een proefsleuvenonderzoek, daarom luidt de hoofdvraag van dit onderzoek: Zijn er binnen het onderzoeksgebied één of meer vindplaatsen aanwezig, en zo ja, zijn deze behoudenswaardig? Tijdens het onderzoek zijn binnen het plangebied resten waargenomen van de reeds bekende vindplaats: de historische dorpskern van Zijldijk (AMK-terrein 15288). Het betreft een waterkelder uit de nieuwe tijd die deel heeft uitgemaakt van de bebouwing in de historische kern. Waarschijnlijk hoorde de waterkelder bij de boerderij die hier stond. Daarnaast zijn restanten van de middeleeuwse Zijldijk aangetroffen. In de bestudeerde dijklagen zijn geen archeologische vondsten aangetroffen. De onderzoeksresultaten zijn in lijn met de archeologische verwachting die is opgesteld in het bureauonderzoek. Daarin is een middel- tot hoge kans beargumenteerd op het aantreffen van nederzettingsresten uit de late middeleeuwen – nieuwe tijd. Het uitgevoerde onderzoek betreft een archeologische begeleiding onder het protocol proefsleuven (4003). Binnen de begeleide bodemactiviteiten was bodemverstoring aanwezig (30 cm – mv) met daaronder een puinhoudende laag die mogelijk in verband kan worden gebracht met de sloop van de historische boerderij. De aangetroffen vondsten bestaan uit fragmenten aardewerk uit de nieuwe tijd. De aangetroffen resten behoren tot de reeds bekende vindplaats: de historische kern van Zijldijk. Het onderzoek bevestigt de aanwezigheid van resten die behoren tot dit complex met de daarbij behorende hoge archeologische verwachting. De aangetroffen vindplaats is behoudenswaardig. Antea Group adviseert om bij toekomstige ingrepen rekening te houden met sporen die behoren tot de dorpskern en de Zijldijk.
