Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed heeft van 30 april tot 27 mei 2015 een Archeologische Begeleiding - protocol Opgraven uitgevoerd binnen een plangebied in de Koolsweg te Cadzand (gemeente Sluis). De aanleiding tot het onderzoek was de aanleg van nieuwe rioleringen en het opnieuw aanleggen van de bestaande weg. Het plangebied was gesitueerd in het westen van de historische dorpskern van Cadzand-Dorp en strekte zich verder ten westen van deze dorpskern uit. Binnen het plangebied werden over een afstand van circa 280 meter nieuwe rioleringen aangelegd. Het gaat om een DWA- en een HWA-riolering met bijbehorende inspectieputten en huis- en kolkaansluitingen. Hiervoor is de bodem tot circa 0,80 meter –NAP (circa 2,00 meter beneden maaiveld) verstoord. De verstoringsdiepte voor de heraanleg van de weg bedroeg 0,80 tot 0,90 meter beneden maaiveld (0,80 tot 0,40 meter +NAP) (=vlak 1). De eigenlijke rioolsleuf had een breedte van circa 2,50 meter (= vlak 2). Omdat voorafgaand aan de Archeologische Begeleiding geen archeologisch vooronderzoek had plaatsgevonden was er geen, aan de hand van een verkennend veldonderzoek getoetst, specifiek verwachtingsmodel opgesteld voor het plangebied. Gezien het plangebied deels gesitueerd was binnen de gewaardeerde oude dorpskern van Cadzand-Dorp en deels in een zone met een hoge verwachting voor het Laagpakket van Walcheren, bestond volgens het PvE een hoge kans op het aantreffen van archeologische waarden uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. Tijdens de Archeologische Begeleiding werden binnen het plangebied ook daadwerkelijk archeologische sporen uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd aangetroffen. Verder werden vondstmaterialen zoals aardewerk, glas, keramische bouwmaterialen, dierlijk bot, leer, natuursteen en metaal aangetroffen. De sporen uit Late Middeleeuwen betroffen greppels die het plangebied haaks doorsnijden en waartussen de samenhang niet bekend is. De sporen uit de Nieuwe tijd omvatten wegverhardingen (van de Koolsweg) en twee flankerende greppels.Globaal kon gesteld worden dat de bodemopbouw binnen het plangebied bestond uit antropogeen opgebrachte grondpakketten op mariene afzettingen van het Laagpakket van Walcheren. Deze opgebrachte laag betrof bovenin veelal een pakket (van buitenaf aangevoerd) grof zand (bouwzand) met een dikte tussen 0,54 en 0,66 meter (tot en diepte tussen 1,16 en 0,70 meter +NAP). Hieronder bevond zich in het grootste deel van het plangebied een heterogeen pakket dat deel uitmaakt van de historische wegverharding die door liep tot een diepte tussen 0,90 en 1,26 meter beneden maaiveld (0,40 tot 0,65 meter +NAP). Plaatselijk liep dit pakket nog iets dieper door en werd het in het vlak gedocumenteerd. Onder de wegverharding of greppelvulling werd de natuurlijke ondergrond aangetroffen. Deze bestond uit kleiafzettingen van het Laagpakket van Walcheren. Onderin bevatte dit kleipakket veelal zandbandjes.De aangetroffen sporen werden vergraven tot de diepte die noodzakelijk was voor de aanleg van de riolen en het wegcunnet. Bij eventueel toekomstige graafwerkzaamheden ter plaatse van het wegcunnet kunnen nog resten van de sporen uit de Nieuwe Tijd aangetroffen worden indien deze toekomstige graafwerkzaamheden uitgevoerd worden tot een dieper niveau (dieper dan 0,90 meter beneden maaiveld). Enkel ter plaatse van de rioolsleuf was de verstoring tijdens de Archeologische Begeleiding dieper en werden de sporen volledig vergraven. Resten uit de Late Middeleeuwen kunnen centraal en in het noordwesten van het plangebied aangetroffen worden op een diepte vanaf 0,90 meter beneden maaiveld centraal en 1,25 meter beneden maaiveld in het noordoosten. In het zuidwesten van het plangebied werden geen resten uit de Late Middeleeuwen aangetroffen.