Laagland Archeologie heeft in mei 2024 een Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Zutphensestraat 242-246 te Apeldoorn. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de geplande uitbreiding van een bedrijventerrein.Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek geldt een middelgrote archeologische verwachting voor het Laat-Paleolithicum tot Nieuwe Tijd in het oostelijke plangebied dat grotendeels op dekzandwelvingen gelegen is. Het overgrote zuidelijke deel was in de 18e eeuw in gebruik als hooiland en mogelijk erg nat. Deze gronden lijken ergens eind 18e/begin 19e eeuw geschikt gemaakt te zijn voor bouwlanden. Om die reden is de archeologische verwachting voor het overgrote, zuidelijke plangebied laag. Het noordelijke plangebied direct aan de Zutphenseweg heeft een hoge archeologische verwachting vanaf de Middeleeuwen, vanwege de ligging aan een oude doorgaande weg. Omdat de watergang tegen het westelijke plangebied waarschijnlijk gegraven is en niet natuurlijk, is de archeologische verwachting voor jager-verzamelaars middelhoog voor het plangebied.Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zo nodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.Er is bij het verkennend booronderzoek een voornamelijk onverstoorde bodemopbouw aangetroffen. Op het overgrote deel van het plangebied zijn bodemtypen aangetroffen, die onder natte omstandigheden zijn ontstaan (beekeerdgronden, gooreerdgronden, lage enkeerdgronden). Lage enkeerdgronden zijn gronden die veelal ontstaan door ophoging van natte terreindelen en zijn karakteristiek voor latere ontginningen, ten opzichte van de hoge enkeerdgronden die karakteristiek zijn voor de oude bouwlanden in de zandgebieden. In het noordelijke plangebied zijn laarpodzolgronden aangetroffen die mogelijk oudere ontginningen representeren. Mogelijk zijn deze ook aanwezig (geweest) in het noordwestelijke, overbouwde en verharde plangebied, ongeveer direct aan de Zutphenseweg, waar twee boringen gestuit zijn en toevallig sloten zijn aangeboord. Er zijn geen relevante archeologische indicatoren aangetroffen.Op basis van de onderzoeksresultaten wordt geadviseerd om het deel van het plangebied met een lage archeologische verwachting vrij te stellen van vervolgonderzoek (zie Bijlage 7). Wel wordt nader archeologisch onderzoek geadviseerd conform protocol 4003 IVO (landbodems) voor het noordoostelijke plangebied, waarvoor de hoge archeologische verwachting gehandhaafd kan worden. Hierin zal het Tolhuis (Zutphenseweg 2) en een deel van de tuin en schuren eromheen worden gehandhaafd. Voor deze zone zal uiteraard geen vervolgonderzoek nodig zijn. Verder zal deze zone deels worden overbouwd, maar grotendeels worden verhard. Ter hoogte van deze te verharden delen, zullen de bodemingrepen worden beperkt. Voor het noordwestelijke plangebied, dat overbouwd en verhard is nog steeds onzeker of de hoge archeologische gehandhaafd kan worden of niet, wordt eveneens nader onderzoek geadviseerd. Wel kon het gebied met een mogelijk nog hoge archeologische verwachting enigszins begrensd worden met het gebied met een lage archeologische verwachting. Het noordwestelijke deel zal slechts gedeeltelijk worden bebouwd, met een kantoorvleugel.Gelet op de te verwachten prospectiekenmerken en prospecteerbaarheid van een eventuele vindplaats wordt geadviseerd dit vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek conform de KNA Leidraad Inventariserend Veldonderzoek Deel: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P). Waarbij geadviseerd wordt om het noordoostelijke, slechts deels bebouwde deel eerst met proefsleuven te onderzoeken en het noordwestelijke, vrijwel geheel overbouwde en verharde plangebied te onderzoeken met een IVO-P, variant archeologische begeleiding of met proefsleuven na de sloop en verwijdering van de verhardingen.De beoordeling van dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Voorst. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, H.G. Pape-Luijten, regio-archeoloog Stedendriehoek.Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).