In opdracht van de Provincie Zeeland werd tussen 5 september en 21 november 2016 een Archeologische Begeleiding (protocol opgraven) uitgevoerd binnen het plangebied Wallen van Sluis te Sluis. De aanleiding tot het archeologisch onderzoek was het voornemen van de Provincie Zeeland om binnen het plangebied de hier gelegen vestingwallen en –grachten opnieuw te accentueren en het gebied eromheen in te richten. In dit gebied bevindt zich de buitenste verdedigingsgordel rond Sluis. Deze linie werd aangelegd omstreeks 1700 naar de plannen van vestingbouwkundige Menno van Coehoorn. De ingrepen vormden meteen de meest omvangrijke en ook laatste fase in de verdedigingsstructuur van de stad, die reeds sinds de jaren ’80 van de 14de eeuw een dubbele grachtengordel had. Het was de bedoeling om de huidige ingrepen, de resten van de grachten, couvre-faces, en ravelijnen, die verworden waren tot vage glooiingen in het landschap, terug inzichtelijk te maken en gecombineerd ook aan natuurontwikkeling en -beheer te doen. De opdracht van het onderzoek was dubbel opgevat. Enerzijds was het doel van het onderzoek om de aanwezige verdedigingsstructuren door middel van een Archeologische Begeleiding in negen dieper te ontgraven zones (alsook het uitbaggeren en verdiepen van een watergang) verder te onderzoeken. Anderzijds dienden de werkzaamheden ter plaatse van het Fort Klein Pas , een archeologisch rijksmonument, eveneens te worden geïnspecteerd en gerapporteerd. De inspectie had als doel eventuele schade aan het monument te voorkomen.Tijdens dit onderzoek zijn in totaal 201 sporen gedocumenteerd. Veel van deze sporen zijn direct te relateren aan de laat-17de-/vroeg-18de-eeuwse vestingwerken die hier hebben gelegen. Zo zijn op verschillende plaatsen gedempte grachten en grondlagen van wallen vastgesteld. Dit werd immers verwacht, maar daarnaast is ook de goed bewaarde bodem van een suatiesluis aangetroffen. Deze sluis ontwaterde de polder ten zuiden van Sluis, maar had wellicht ook een militaire functie. Zo kon de sluis wellicht ook gebruikt worden bij een eventuele inundatie van deze polder mocht dit nodig blijken. Dat in dit gebied rond de stad doorheen de tijd verschillende malen slag is geleverd mag blijken uit andere vondsten van militaire aard, bijvoorbeeld munitie en onderdelen van wapens.Naast deze sporen van verdediging en strijd zijn ook oudere sporen aan het licht gekomen. In het zuidelijk gedeelte van de onderzoekslocatie werden in de bodem 14de-eeuwse veenwinningskuilen waargenomen. Nadat het veen – dat als brandstof werd gebruikt – was uitgegraven vulde men deze kuilen met grond en bewoningsafval. Aan de andere kant van de stad, ten oosten van het Kasteel, zijn restanten van een verhoogde huisplaats gevonden. Deze nederzetting was in de 14de eeuw opgeworpen op het schorrengebied ten noorden van de stad. De bewoners hielden zich bezig met allerhande ambachtelijke activiteiten zoals landbouw, veeteelt, baksteenfabricage en mogelijk ook hoornbewerking.De 120 vondsten die gedaan zijn bij dit onderzoek houden, zoals hierboven reeds aangehaald, deels verband met strijd. Het zijn vondsten uit verschillende oorlogen, mogelijk vanaf de 16de eeuw, maar zeker vanaf 1700 tot omstreeks 1945. Daarnaast werd ook een kleine inkeek verkregen in de lokale laatmiddeleeuwse materiële cultuur, hetzij uit de vondsten bij de verhoogde woonplaats, hetzij uit het afval in de veenwinningskuilen. Het aardewerk, de resten van voedsel, het metaal: allen wijzen ze in de richting van eerder bescheiden status. Hier en daar bevindt zich daartussen een wat meer exclusief object zoals een exotische, azuurblauwe plavuis, vermoedelijk afkomstig uit het Iberisch schiereiland, of een zeer fraai versierde lederen schoen. Deze kleine items benadrukken opnieuw de importantie van Sluis in de regio, maar op dat moment – in de 14de/15de eeuw – ook op internationaal vlak.