In opdracht van BDU Bouw heeft BAAC gedurende negen dagen, tussen 24-7-2023 en 5-10-2023, een deels inpandige archeologische begeleiding uitgevoerd ter plaatse van Verwersstraat 104a-106, te ’s-Hertogenbosch. In en achter het pand werd te behoeve van de nieuwbouw een verdiept gedeelte aangelegd met een oppervlak van omstreeks 84 m2 en een diepte van ongeveer 1,20 m beneden maaiveld.
Het plangebied, het perceel Verwersstraat 104a-106, is gelegen aan de zuidkant van het historische centrum van de stad ’s-Hertogenbosch. Het ligt binnen de begrenzing van de tweede stadsmuur, waarvan het tracé ongeveer 120 m ten zuiden van het perceel loopt. De oudere, eerste stadsmuur lag zo’n 250 m ten noordwesten van het perceel. De Verwersstraat behoort van oudsher tot de belangrijkere doorgaande wegen van de stad.
Het plangebied bestaat uit een inpandig gedeelte in de panden Verwersstraat 104a en 106, en de achter de huizen gelegen tuin. Het maaiveld in de Verwersstraat ligt op omstreeks 5,75 m +NAP, het inpandige vloerniveau (bij aanvang van het onderzoek) op 5,85 m +NAP.
Tijdens het onderzoek werd vastgesteld dat de top van de natuurlijke ondergrond in het plangebied bestaat uit dekzand, waarvan de top zich bevindt op omstreeks 3,50 m +NAP. Dit is hoger dan werd verwacht op basis van eerder uitgevoerd onderzoek, en dit betekent dat het plangebied oorspronkelijk géén drassig, laaggelegen gebied was, maar eerder een aantrekkelijke locatie voor bewoning.
Het is onbekend wanneer het plangebied voor het eerst in gebruik werd genomen. Wel kan worden gesteld dat dit uiterlijk rond 1350 is gebeurd. Rond 1350 was er gezien de aanwezigheid van een leemvloer al bebouwing in het plangebied aanwezig. Mogelijk ging het op dat moment nog om bebouwing op een achterterrein van een perceel aan de Peperstraat. In de periode 1350-1400 werd het gebied waarschijnlijk heringericht, en werden smalle, ondiepe percelen aan de Verwersstraat gecreëerd. Op twee naast elkaar gelegen percelen werden huizen gebouwd. Beide huizen bestonden uit een voor- en achterhuis, gescheiden door een brandmuur. In de periode na 1500 werd een van de twee huizen verbouwd, en werd het andere herbouwd.
Rond 1800 werden meerdere naast elkaar gelegen percelen opgekocht, waaronder de percelen in het onderzoeksgebied. De percelen werden samengevoegd voor de bouw van een groot, breed pand. Vanaf deze periode zijn voornamelijk beerkelders- en putten, goten en riolen overgebleven.
adobe acrobat document, 9.0
