HENDRIK VAN DER POLS. Henk van der Pols werd in 1943 opgeroepen voor de Arbeitseinsatz, maar besloot aan die oproep geen gehoor te geven. Op 10 november 1944 was Henk alleen thuis met zijn twee zusjes. Henks vader was al in 1942 overleden en zijn moeder lag in het ziekenhuis. Zijn jongste zus maande hem te gehoorzamen aan de Duitsers uit angst dat het huis in brand gestoken zou worden of dat Henk doodgeschoten zou worden. Henk voegde zich daarom maar bij de groep mannen uit de straat die al klaar stonden.In een rijnaak die vuil was van kolenstof is Henk naar Amsterdam gevaren en vandaar over het IJsselmeer naar Wezep. Vanuit Wezep is hij met een trein naar Duitsland vervoerd. Een aantal jongens wisten te ontsnappen door vanuit de trein door de raampjes in de Gelderse IJssel te springen, levensgevaarlijke pogingen die een aantal mannen mogelijk het leven gekost hebben.Bij Bad Zwischenahn liep de trein op een tegenligger, een ongeluk waarbij 31 doden vielen. Daar waren jongens bij uit de buurt met wie Henk had gevoetbald. In een goederenwagon zonder eten of drinken gingen ze verder tot ze in het Rijnland aankwamen. In een barakkenkamp werd Henk tewerkgesteld: hij moest de spoorlijnen repareren die telkens opnieuw kapot gebombardeerd werden.Op een nacht viel er een dusdanige klap dat het leek alsof er een bom was gevallen. Het bleek een pak papier te zijn met pamfletten wat niet was opengegaan. Henk moest vanwege de schade elders worden ondergebracht en dat werd een voormalige Duitse vredeskolonie. Daar werd na een aantal maanden een vreemd autootje waargenomen dat deel bleek uit te maken van de voorhoede van de Canadezen.Na een lange terugreis moest Henk zich in Rotterdam in Diergaarde Blijdorp melden, waar hij getuige was van een confrontatie tussen een man die voor de Arbeitseinsatz naar Duitsland had moeten gaan en een beambte. De beambte beschouwde de man als vrijwilliger, waar deze niet van gediend was, omdat hij de Arbeitseinsatz als dwangarbeid had ervaren. Thuis waren Henks moeder, zijn zusjes en zijn broer de oorlog goed doorgekomen, onder andere door de voorraad shag en sigaretten van Henk die hij had opgespaard om later te kunnen gebruiken als ruilmiddel voor levensmiddelen.Henk van der Pols is op 20 augustus 1945 lid geworden van de SDAP en een jaar later van de Partij van de Arbeid. Uiteindelijk is hij, na bij een aantal werkgevers gewerkt te hebben, wethouder van Rotterdam geworden, een functie die hij tot 1986 heeft vervuld.

SAMENVATTING ONDERWERP. Op de avond van 9 november 1944 werd er een cordon rond Rotterdam en Schiedam gelegd door het Duitse leger. Alle belangrijke bruggen en strategische punten waren afgezet, trams reden niet meer en het telefoonverkeer was geblokkeerd. Op de twee daarop volgende dagen werden ruim 52.000 Rotterdammers en Schiedammers tussen de zeventien en veertig jaar oud opgepakt en afgevoerd richting Duitsland om daar dwangarbeid te verrichten in veelal beroerde omstandigheden.De Razzia van Rotterdam is een van de grootste klopjachten die het Duits Nationaalsocialistische regime heeft gehouden. Het verzetsblad Vrij Nederland reageerde dan ook geschokt, het schreef op 14 december 1944: ‘Vijftigduizend Nederlandse mannen laten zich als schapen wegvoeren en evenzoveel vrouwen zien toe hoe hun mannen en zoons weerloos naar Hitlers slachtbank worden geleid’.Het project Reis van de Razzia is gebaseerd op gefilmde getuigenissen van mannen die de razzia en de daaropvolgende reis hebben meegemaakt, om een hiaat in de geschiedschrijving te vullen en om inzicht te geven in de gebeurtenissen aan de hand van het thema "Handelingsruimte van een individu in een samenleving onder druk".

HENDRIK VAN DER POLS. Henk van der Pols was called up for the Arbeitseinsatz in 1943, but decided not to respond to that call. On 10 November 1944, Henk was home alone with his two sisters. Henk's father had already died in 1942 and his mother was in hospital. His youngest sister urged him to obey the Germans for fear that the house would be set on fire or that Henk would be shot. Henk therefore joined the group of men from the street who were already ready.Henk sailed to Amsterdam in a Rhine barge that was dirty with coal dust and from there across the IJsselmeer to Wezep. From Wezep he was transported to Germany by train. A number of boys managed to escape by jumping from the train through the windows into the Gelderse IJssel, life-threatening attempts that may have cost the lives of a number of men.Near Bad Zwischenahn the train ran into an oncoming train, an accident that left 31 people dead. Among them were boys from the neighbourhood with whom Henk had played football. They continued in a freight car without food or drink until they reached the Rhineland. Henk was put to work in a barracks camp: he had to repair the railway lines that were repeatedly bombed to pieces.One night there was such a bang that it looked like a bomb had fallen. It turned out to be a pack of paper with pamphlets that had not been opened. Henk had to be housed elsewhere because of the damage, and that became a former German peace colony. There, after a few months, a strange little car was seen that turned out to be part of the Canadian vanguard.After a long journey back, Henk had to report to Rotterdam Zoo Blijdorp, where he witnessed a confrontation between a man who had been sent to Germany for the Arbeitseinsatz and an official. The official considered the man a volunteer, which he did not appreciate, because he had experienced the Arbeitseinsatz as forced labor. At home, Henk's mother, his sisters and his brother had survived the war well, partly because of Henk's supply of rolling tobacco and cigarettes that he had saved up to be able to use later as a means of exchange for food.Henk van der Pols became a member of the SDAP on August 20, 1945 and a year later the Labour Party. Eventually, after working for a number of employers, he became an alderman of Rotterdam, a position he held until 1986.

SUMMARY OF THE SUBJECT. On the evening of 9 November 1944, a cordon was placed around Rotterdam and Schiedam by the German army. All important bridges and strategic points were closed off, trams were no longer running and telephone traffic was blocked. On the following two days, more than 52,000 Rotterdammers and Schiedammers between the ages of seventeen and forty were arrested and taken to Germany to perform forced labour there, often in appalling conditions. The Rotterdam Raid was one of the largest manhunts that the German National Socialist regime ever conducted. The resistance newspaper Vrij Nederland reacted with shock, writing on 14 December 1944: ‘Fifty thousand Dutch men let themselves be led away like sheep and just as many women watch as their husbands and sons are led defenceless to Hitler’s slaughterhouse’. The project Journey of the Razzia is based on filmed testimonies of men who experienced the raid and the subsequent journey, to fill a gap in the historiography and to provide insight into the events based on the theme "Maneuverability of an individual in a society under pressure”.

HENDRIK VAN DER POLS. Henk van der Pols wurde 1943 zum Arbeitseinsatz einberufen, entschied sich jedoch, diesem Ruf nicht zu folgen. Am 10. November 1944 war Henk allein mit seinen beiden Schwestern zu Hause. Henks Vater war bereits 1942 gestorben und seine Mutter lag im Krankenhaus. Seine jüngste Schwester drängte ihn, den Deutschen zu gehorchen, aus Angst, das Haus könnte in Brand gesteckt oder Henk erschossen werden. Henk schloss sich daher der Gruppe von Männern von der Straße an, die bereits bereit standen.Henk fuhr in einem vom Kohlenstaub verschmutzten Rheinkahn nach Amsterdam und von dort über das IJsselmeer nach Wezep. Von Wezep wurde er mit dem Zug nach Deutschland transportiert. Mehreren Jungen gelang die Flucht, indem sie aus dem Zug durch die Fenster in die Gelderse IJssel sprangen. Dieser lebensgefährliche Versuch kostete mehrere Männer möglicherweise das Leben.Bei Bad Zwischenahn stieß der Zug mit einem entgegenkommenden Zug zusammen. Bei dem Unfall starben 31 Menschen. Es gab Jungen aus der Nachbarschaft, mit denen Henk Fußball gespielt hatte. In einem Güterwagen ohne Essen und Trinken ging es weiter, bis sie das Rheinland erreichten. Henk wurde in einem Barackenlager eingesetzt: Er musste die Eisenbahnlinien reparieren, die immer wieder zerbombt worden waren.Eines Nachts gab es einen solchen Knall, dass es schien, als sei eine Bombe gefallen. Es stellte sich heraus, dass es sich um ein Päckchen Papier mit ungeöffneten Broschüren handelte. Aufgrund der Schäden musste Henk in eine ehemalige deutsche Friedenskolonie umgesiedelt werden. Nach einigen Monaten wurde dort ein seltsames kleines Auto gesichtet, das sich als Teil der kanadischen Vorhut herausstellte.Nach einer langen Rückreise musste Henk sich im Zoo von Rotterdam melden, wo er Zeuge einer Konfrontation zwischen einem Mann, der zum Arbeitseinsatz nach Deutschland geschickt worden war, und einem Beamten wurde. Der Beamte betrachtete den Mann als Freiwilligen, was er nicht schätzte, da er den Arbeitseinsatz als Zwangsarbeit erlebt hatte. Zu Hause hatten Henks Mutter, Schwestern und Bruder den Krieg gut überstanden, was teilweise an Henks Vorräten an Drehtabak und Zigaretten lag, die er gespart hatte, um sie später gegen Lebensmittel einzutauschen.Henk van der Pols wurde am 20. August 1945 Mitglied der SDAP und ein Jahr später der Arbeiterpartei. Nachdem er für verschiedene Arbeitgeber gearbeitet hatte, wurde er schließlich Stadtrat von Rotterdam, ein Amt, das er bis 1986 innehatte.

ZUSAMMENFASSUNG THEMA. Am Abend des 9. November 1944 errichtete die deutsche Armee eine Sperre um Rotterdam und Schiedam. Alle wichtigen Brücken und strategischen Punkte wurden abgesperrt, Straßenbahnen fuhren nicht mehr und der Telefonverkehr war unterbrochen. An den beiden folgenden Tagen wurden über 52.000 Einwohner Rotterdams und Schiedams im Alter zwischen 17 und 40 Jahren festgenommen und nach Deutschland verschleppt, um dort unter oft entsetzlichen Bedingungen Zwangsarbeit zu verrichten. Die Razzia in Rotterdam war eine der größten Menschenjagden, die das nationalsozialistische Regime in Deutschland jemals durchgeführt hat. Die Widerstandszeitung Vrij Nederland reagierte schockiert und schrieb am 14. Dezember 1944: „Fünfzigtausend Niederländer ließen sich wie Schafe abführen und ebenso viele Frauen mussten zusehen, wie ihre Männer und Söhne wehrlos zu Hitlers Schlachthaus geführt wurden.“. Das Projekt „Journey of the Razzia“ basiert auf gefilmten Zeugenaussagen von Männern, die die Razzia und die anschließende Reise miterlebt haben, um eine Lücke in der Geschichtsschreibung zu schließen und unter dem Thema „Der Handlungsspielraum eines Individuums in einer Gesellschaft unter Druck“ Einblicke in die Ereignisse zu geben.

Op de avond van 9 november 1944 werd er een cordon rond Rotterdam en Schiedam gelegd door het Duitse leger. Alle belangrijke bruggen en strategische punten waren afgezet, trams reden niet meer en het telefoonverkeer was geblokkeerd. Op de twee daaropvolgende dagen werden ruim 52.000 Rotterdammers en Schiedammers tussen de zeventien en veertig jaar oud opgepakt en afgevoerd richting Duitsland om daar dwangarbeid te verrichten in veelal beroerde omstandigheden. De Razzia van Rotterdam is een van de grootste klopjachten die het Duits nationaalsocialistische regime heeft gehouden. Het verzetsblad Vrij Nederland reageerde dan ook geschokt, het schreef op 14 december 1944: ‘Vijftigduizend Nederlandse mannen laten zich als schapen wegvoeren en evenzoveel vrouwen zien toe hoe hun mannen en zoons weerloos naar Hitlers slachtbank worden geleid’.Het project Reis van de Razzia is gebaseerd op gefilmde getuigenissen van mannen die de razzia en de daaropvolgende reis hebben meegemaakt, om een hiaat in de geschiedschrijving te vullen en om inzicht te geven in de gebeurtenissen aan de hand van het thema "Handelingsruimte van een individu in een samenleving onder druk".De getuigenissen in Reis van de Razzia zijn gedaan door mannen die nu gemiddeld 87 jaar oud zijn en indertijd, eind 1944, tussen de 17 en 21 jaar oud waren. In de getuigenissen van deze jongens valt te horen wat hun overkomen is tijdens de oorlogsjaren en wat hun handelingsruimte was ten tijde van de razzia. Maar ook hoe de ervaring van de reis van de razzia, naar Duitsland en Oost-Nederland, hun verzelfstandiging in de hand heeft gewerkt.Na de bevrijding pakten de jongens de draad weer op, in een groot aantal gevallen nog onderbroken door de politionele acties in Indonesië. Maar uiteindelijk kregen ze een eigen leven, een eigen gezin, in een Nederland dat volop in het teken stond van de wederopbouw.Het project bestaat uit 76 interviews. Ieder interview is beschikbaar als afzonderlijke dataset met een eigen Persistent Identifier. Iedere dataset is als volgt opgebouwd: Bestand .docx-bestand is de transcriptie in Word. Bestand _3, indien aanwezig, bevat een beschrijving van de route die geïnterviewde heeft afgelegd.* Soms heeft de geïnterviewde aanvullende informatie, zoals foto's of een (eerder geschreven) verslag, beschikbaar gesteld. Deze informatie is dan opgenomen als _data en/of _fotobestand in de desbetreffende dataset. De inhoud wordt beschreven in het opmerkingenveld van de dataset.