In opdracht van Park Hoog Lede heeft in het plangebied Holysingel – Hoog Lede een archeologische opgraving plaatsgevonden in het kader van geplande nieuwbouw van een woonwijk. Het onderzoek richtte zich op meerdere vindplaatsen die in het plangebied waren vastgesteld bij vooronderzoek. Het doel van het onderzoek was om meer inzicht te krijgen in hoe het landschap zich ontwikkelde en gebruikt werd vanaf de Romeinse tijd tot in de Nieuwe tijd. Een belangrijk ijkpunt daarin waren de overstromingen die Vlaardingen teisterden in de 12e eeuw.Al in de Romeinse tijd vond er in de omgeving van Holy bewoning plaats op het veen. In de 3e of 4e eeuw n. Chr. traden er veranderingen op in het landschap. Onder invloed van doorbraken in de kustlijn vernatte het gebied en ontstonden er kwelders. Uit deze tijd dateert de oudste fase van een restgeul die tijdens de opgraving is aangetroffen. Bewoningssporen uit de Romeinse tijd zijn niet gevonden, al kan er op basis van vondstmateriaal wel bewoning in de (directe) omgeving vermoed worden. Na de Romeinse tijd is het gebied vermoedelijk verlaten omdat het te nat werd. Al zouden enkele scherven uit de Vroege Middeleeuwen er wel op kunnen wijzen dat er toch sprake is geweest van menselijke activiteit. Dat het gebied overstroomd werd, blijkt ondermeer uit een nieuwe actieve fase van de restgeul die gedateerd wordt in de Vroege Middeleeuwen.In de 11e eeuw werd het gebied ontgonnen. Deze historisch bekende ontginningen werden gecoördineerd door het grafelijke hof in Vlaardingen. Niet lang nadat het gebied ontgonnen was, is het tot twee maal toe opnieuw overstroomt. Uit historische bronnen zijn immers twee grote overstromingen bekend, te weten in 1134 en 1164. De jongste fase van de restgeul die tijdens de opgravingen is aangetroffen, dateert uit deze periode en wordt geassocieerd met de beide overstromingen. Deze jongste fase van de restgeul bevatte aan de onderzijde een vondstenpakket met materiaal dat afkomstig is van een Romeinse vindplaats en van vermoedelijk een 11e- of 12e-eeuwse ontginningsboerderij.Na de overstromingen is het gebied wederom ontgonnen met de aanleg van meerdere ontginningssloten. Deze ontginningen werden mogelijk ondernomen door de gebroeders Hoylede die het gebied vanaf het begin van de 12e eeuw in bezit hadden. Zij lieten net ten noorden van de onderzoekslocatie een mottekasteel bouwen. Na de ontginningen werden moestuinen en akkers aangelegd, waarop ondermeer graan en rogge werd verbouwd. Op de uitgestrekte graslanden werd het vee geweid. Het gebied werd ontsloten door de Holyweg.In de 16e eeuw werd er langs de Holyweg een gebouw opgetrokken dat bekend staat als de Hooge Woning. Deze Hooge Woning diende als herberg en er werd ook recht gesproken door de heren van de Vlaardinger Ambacht. Van de Hooge Woning zelf zijn amper sporen gevonden; wel kon een deel van het erf en de herbergsloot onderzocht worden. Het blijkt dat de herberg een eenvoudige status had, er werden maar weinig luxe goederen gevonden. Een opmerkelijke vondst is een haardplaat met de afbeelding van de Hollandse Tuin. Deze haardplaat zou kunnen wijzen op de functie van de herberg als rechtshuis. In deze periode (17e eeuw) lijkt het gebied wederom te vernatten. Het areaal aan akkers neemt af en er ontstaan ruigtes en vochtige graslanden.

Over overstromingen, (laat-)middeleeuwse ontginningen en nieuwetijdse bewoning

Date Submitted: 2011-02-28