In opdracht van Stam&Co heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd naar het tracé Torenvalkstraat te Edam en Volendam, gemeente Edam- Volendam. De aanleiding voor dit onderzoek is de aanleg van een nieuwe ondergrondse kabel over dit tracé. De kabel wordt deels in open ontgraving aangelegd en deels middels gestuurde boringen, zinkers of mantelbuizen. Het tracé heeft een totale lengte van ca. 3.000 m, waarvan ca. 1.940 m in open ontgraving wordt aangelegd. Met een sleufbreedte van 0,4 m komt dit op ca. 776 m2 open ontgraving. De ontgravingsdiepte zal 0,8 m -mv bedragen. Het tracé loopt langs de historische kern van Edam; door historisch veenweidegebied waar in de tweede helft van de 20e eeuw woonwijken en een industrieterrein zijn ingericht; en door de noordwestelijke punt van het voormalige Volendammermeer, wat in de 17e eeuw is ingepolderd. Gezien de landschapsgeschiedenis en historische ontwikkeling van het gebied worden in het hele onderzoeksgebied geen waarden van voor de Late Middeleeuwen verwacht, in ieder geval niet binnen de geplande ontgravingsdiepte voor het tracé. Resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd worden direct of dicht onder het maaiveld verwacht, wel binnen de geplande ontgravingsdiepte. Waar het tracé langs de rand van de historische kern van Edam loopt vormen de werkzaamheden geen bedreiging voor archeologische waarden doordat het tracé hier in gestuurde boring gepland is. Langs de rest van het tracé is de archeologische verwachting lager en de relatief beperkte bodemverstoring die de werkzaamheden met zich mee zullen brengen vormt daarom geen significante bedreiging voor het bodemarchief. Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert Sweco Nederland geen archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren in het plangebied. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden toch onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de minister verplicht (vondstmelding via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed).1 Onderhavig rapport dient te worden voorgelegd aan de bevoegde overheid, de gemeente Edam-Volendam. De bevoegde overheid neemt op basis van dit rapport een (selectie)besluit. De mogelijkheid bestaat dat dit besluit afwijkt van het door ons opgestelde advies. Advies cultuurhistorie Het tracé doorkruist het Beschermde Stadsgezicht Edam. Binnen deze zone zijn regels opgesteld voor het aanbrengen van wijzigingen in gebouwen, wat voor huidig onderzoek niet relevant is gezien de aard van de geplande werkzaamheden; maar ook is het verboden om zonder omgevingsvergunning de grond te ontginnen, afgraven, etc. met meer dan 30 cm, en om boven- of ondergrondse leidingen aan te leggen. Voor het verkrijgen van de omgevingsvergunning moet worden aangetoond dat ”de karakteristieke, met de historische ontwikkeling samenhangende, ruimtelijke structuur en stedenbouwkundige kwaliteit van het beschermd stadsgezicht niet onevenredig worden aangetast” en moet de Welstands- en Monumentencommissie vooraf om advies worden gevraagd.

Sweco Nederland B.V. is van mening dat de geplande werkzaamheden geen bedreiging vormen voor de cultuurhistorische waarden in het plangebied. Geadviseerd wordt om onderhavig rapport voor te leggen aan de Welstands- en Monumentencommissie. Advies OO In het onderzoeksgebied zijn geen militaire structuren uit de Tweede Wereldoorlog te verwachten. Het is onbekend of er in het plangebied rekening dient te worden gehouden met de aanwezigheid van OO. Derhalve adviseert Sweco voor het plangebied een vooronderzoek OO ‘conflictperiode’ conform het CS-VROO uit te laten voeren. Sweco is in het bezit van dit certificatieschema en is derhalve gekwalificeerd een dergelijk onderzoek uit te voeren. Dit advies is niet van toepassing wanneer kan worden aangetoond dat de uit te voeren werkzaamheden geheel in de naoorlogs geroerde grond (bijvoorbeeld een bestaand kabelbed) worden uitgevoerd. In dit geval hebben vervolgstappen op het gebied van OO geen meerwaarde. Het advies is in dit geval om de voorgenomen bodemroerende werkzaamheden normale doorgang te laten hebben.