Valkenswaard, Kloosterpark Van boomstam tot baksteen

DOI

In de 12e en 13e eeuw bestaat Valkenswaard uit een groep gehuchten waarvan het belangrijkste ligt aan het begin van de Kromstraat, ten noordwesten van het plangebied. In de 16e en 17e eeuw groeit dit gehucht in noordoostelijke richting uit en zet zich door tot de vorming van de huidige kern van Valkenswaard. Het plangebied Kloosterpark maakt deel uit van een driehoekige akker en wordt ook wel aangeduid met de Hatenhof, vernoemd naar een hoeve die zich in de 15e eeuw aan het begin van de Gruenstraat (de huidige Molenstraat) moet hebben bevonden. Aan de hand van de aangetroffen vondsten en sporen is enig inzicht verkregen in het gebruik van het plangebied vanaf de late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd. Binnen het onderzoeksgebied zijn zeven waterputten, vier mogelijke waterputten, zes greppelsystemen, diverse grote kuilen en grondverbeteringsbanen aangetroffen. Het onderzoek heeft tevens een grote hoeveelheid (paal)kuilen opgeleverd, maar gebouwstructuren zijn niet herkend.De oudste waterput heeft een uitgeholde boomstam als bekisting en is vermoedelijk aan het eind van de 13e eeuw of in de 14e eeuw in gebruik geweest. Vervolgens wordt gebruik gemaakt van waterputten met een bekisting van plaggen en daarna van planken. De jongste waterputten hebben een bakstenen bekisting en zijn vermoedelijk vanaf (het eind van) de 17e eeuw tot in de 20e eeuw gebruikt. De bewoning bevindt zich ten zuiden van de Luikerweg. Het onderzoek laat zien dat deze weg oorspronkelijk vermoedelijk noordelijker heeft gelegen dan de huidige Luikerweg. Voor de oudste waterputten kan dit een verklaring zijn waarom geen bijbehorende boerderijen zijn aangetroffen. Voor de jongere waterputten geldt dat de bijbehorende bewoning wellicht niet herkend is omdat de gebinten van het skelet op stiepen werden geplaatst. Aan het begin van de 19e eeuw wordt het plangebied bewoond door kleermakers en een rentenier/bierbrouwer. Van boerenbedrijven lijkt geen sprake meer te zijn. Wanneer deze verandering heeft plaatsgevonden is onduidelijk. Mogelijk is dit omstreeks (het einde van) de 17e eeuw gebeurd, ten tijde dat binnen het plangebied (minimaal) drie erven ontstonden. In de 18e of 19e eeuw heeft binnen het plangebied verbetering van het plaggendek plaatsgevonden. Dit blijkt uit de aanwezigheid van zogenaamde grondverbeteringsbanen die geregeld tijdens archeologisch onderzoek worden aangetroffen en vaak worden aangeduid met de term ‘moesbedden’. Vermoedelijk was het verbeteren van het plaggendek met name noodzakelijk vanwege verzuring van de bodem door het sterk geïntensiveerde gebruik van heideplaggen. De grondverbetering vond plaats door het volledig (handmatig) omspitten van de bodem, tot in de natuurlijke ondergrond. Tijdens het omwerken van de grond werd mogelijk tevens mest en kalk toegevoegd om de verzuring van het plaggendek tegen te gaan. Het onderzoek in plangebied Kloosterpark heeft inzicht verschaft in het ontstaan en de geschiedenis van Valkenswaard.

Identifier
DOI https://doi.org/10.17026/DANS-2ZA-CDPC
Metadata Access https://archaeology.datastations.nl/oai?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_datacite&identifier=doi:10.17026/DANS-2ZA-CDPC
Provenance
Creator M.C. Brouwer
Publisher DANS Data Station Archaeology
Contributor R.C.B. Steenbak; SPA
Publication Year 2020
Rights DANS Licence; info:eu-repo/semantics/restrictedAccess; https://doi.org/10.17026/fp39-0x58
OpenAccess false
Contact R.C.B. Steenbak (Provincie Noord-Brabant)
Representation
Resource Type Dataset
Format application/pdf; image/jpeg; application/gml+xml; text/xml
Size 506065; 409792; 322708; 1823095; 240274; 39444278; 6225007; 127245; 1435906; 45677; 2120106; 563450; 24717667; 328239; 27790; 1975545; 664990; 918254; 1102708; 1132006; 1047101; 917720; 995680; 1016889; 947972; 933135; 992790; 901339; 896125; 949072; 1066922; 920684; 1100560; 1042762; 921409; 1022340; 3680341; 930427; 912438; 917763; 945158; 972537; 1065480; 905233; 891518; 1066955; 878032; 3758760; 1019198; 1032080; 897879; 1092832; 1031445; 1063125; 981932; 897730; 887209; 888213; 3626230; 1026075; 928520; 1020908; 887574; 926443; 1032489; 1033842; 1000668; 1046997; 1037554; 3648778; 897924; 973039; 1100866; 997590; 971868; 956886; 888634; 1040401; 944932; 1006842; 3722769; 1113639; 975094; 936461; 879847; 953302; 1005318; 1071423; 910999; 938563; 931807; 3714483; 1076884; 999724; 961068; 951726; 900105; 883935; 871210; 1010073; 984690; 953606; 3599188; 902053; 920912; 846039; 832021; 925012; 1071747; 987028; 1032568; 993591; 1029406; 3717146; 1073809; 939424; 826708; 848974; 1010085; 825896; 1023171; 910302; 934590; 1003245; 3672233; 1029871; 996047; 1068507; 1013420; 964703; 847862; 922004; 914723; 987385; 999940; 3745065; 979998; 909258; 878715; 889865; 466831; 1014465; 1056757; 1057986; 1076607; 1081175; 3603146; 922019; 1092223; 1045175; 862719; 1083942; 1036641; 1056562; 1066443; 1001482; 883813; 3623630; 867110; 888097; 1034107; 985015; 891590; 964732; 867546; 1012461; 997032; 966484; 3643080; 1028284; 1047044; 1013079; 1049106; 1091504; 1088812; 1099197; 928179; 952760; 1017184; 3572207; 905917; 1031758; 1039482; 958774; 918603; 935675; 1075213; 906589; 931261; 1008074; 3573867; 1001065; 986813; 979403; 968765; 1024911; 961040; 1006993; 931135; 872200; 871526; 3736174; 932599; 891175; 919059; 944118; 1009269; 983976; 1088792; 1029015; 1137584; 920841; 3705758; 1064884; 910815; 860491; 1027255; 1037019; 990363; 943810; 1016264; 998553; 886808; 3730291; 905432; 1058820; 917930; 1001232; 973086; 898856; 927198; 875834; 913926; 883428; 3595478; 923449; 904259; 985221; 1073285; 1017916; 993353; 1009537; 956309; 1007939; 1052181; 3577122; 996869; 1005633; 1010679; 1046794; 1048384; 1057893; 848527; 867568; 856371; 1034773; 3627989; 1005296; 998688; 1001236; 980616; 1004372; 1044983; 980396; 936877; 972014; 1021295; 3617768; 969665; 974288; 905127; 898563; 983210; 1001430; 953642; 1005950; 1042109; 1002752; 3667540; 896093; 887159; 1040382; 901809; 1059568; 914851; 909897; 1071056; 1079844; 1003388; 3660311; 1039848; 984768; 942461; 924100; 881143; 972936; 974169; 976757; 1049510; 1038274; 3579593; 862125; 879569; 890329; 867670; 936614; 916674; 962929; 852327; 932816; 1033256; 3559797; 934512; 1139319; 964431; 973284; 1024105; 972345; 1047082; 919961; 972818; 1036924; 3561175; 940166; 1116672; 908503; 916610; 1040221; 887174; 881251; 865936; 909247; 850500; 3631976; 1029453; 922803; 968407; 979727; 949390; 945938; 827079; 994958; 956412; 982870; 3754405; 893214; 1115005; 868734; 941010; 845104; 880807; 876760; 840541; 874470; 865753; 3766493; 915497; 907662; 918404; 916205; 977102; 982578; 994148; 907479; 950842; 912690; 3600726; 845917; 907853; 931753; 929313; 961480; 948716; 876066; 1039579; 919200; 929830; 3617947; 918361; 1033483; 1021203; 1022596; 1003310; 982005; 993330; 1037761; 1014789; 990171; 3612417; 1044764; 859679; 1054015; 1082434; 1015520; 971335; 1023372; 1042325; 841689; 1031401; 3671239; 1065004; 902069; 907574; 891747; 960038; 1005333; 954118; 976339; 915653; 911407; 3571667; 1005956; 980928; 854844; 1065967; 1120755; 911777; 1105521; 1086577; 1037849; 883325; 3711011; 865419; 985565; 1113230; 1070902; 1052495; 924654; 974095; 1021256; 1087704; 1113205; 3536900; 1058081; 1100107; 925745; 933517; 978809; 855689; 997578; 1028911; 929247; 1056276; 3537827; 912588; 1022799; 1099441; 1101036; 1133457; 985053; 947418; 1104492; 1085271; 948351; 4707330; 996728; 1070446; 891126; 894933; 1060051; 888789; 1045770; 1050795; 860336; 1020354; 4801744; 984103; 1082344; 1106476; 1073087; 936928; 1046259; 923771; 953805; 911818; 1095048; 1009876; 1019320; 971903; 924223; 920847; 918706; 1098539; 1049607; 1021793; 890600; 916933; 865601; 880780; 808377; 887486; 901578; 939416; 905574; 887143; 918146; 986053; 1031406; 919597; 1071256; 903231; 1010335; 983822; 72667; 867699; 1015219; 947234; 1115809; 882498; 939524; 897717; 892849; 957315; 894929; 915820; 955400; 929694; 964706; 892847; 920735; 874502; 835642; 909706; 928260; 913244; 897546; 972256; 847919; 943606; 953352; 1039551; 859686; 942843; 981398; 886154; 886752; 932322; 830130; 950241; 856666; 1073539; 997265; 984769; 871436; 835205; 1010113; 1066218; 985079; 993333; 1047003; 979624; 920392; 980450; 872166; 1007755; 1027626; 915199; 941199; 985852; 1016335; 1060915; 870028; 947247; 857789; 1091411; 896946; 1004979; 1054773; 1023662; 838469; 846025; 942040; 868326; 879278; 863164; 1043039; 987678; 873264; 1033188; 1041717; 926304; 887607; 890679; 879858; 842314; 858221; 868876; 1048821; 854598; 1037147; 856110; 862658; 877238; 917702; 856937; 888137; 1048346; 967364; 1013934; 882700; 1014749; 907839; 849581; 860426; 852644; 929710; 847783; 904895; 922374; 995627; 934375; 965734; 988474; 885898; 921565; 1053203; 1096758; 1126243; 1110836; 1062919; 1047775; 1125270; 883384; 891502; 970665; 1029345; 923005; 1052554; 1049581; 982140; 933929; 907559; 944462; 868455; 1040880; 1053338; 954240; 982673; 998058; 916965; 960727; 946874; 1090722; 945567; 1081318; 1085557; 1082883; 953888; 1026234; 1028141; 906038; 1031799; 1019668; 938301; 993254; 938382; 971788; 920620; 942907; 992496; 978194; 983994; 945531; 1004794; 967293; 856130; 861383; 1050839; 1074346; 981800; 1065389; 897171; 888019; 1014100; 1081836; 1088771; 1093209; 908368; 891044; 945913; 907850; 1057661; 1042300; 1104234; 982027; 1034754; 1020518; 1029515; 979084; 963724; 951314; 999847; 938871; 1096024; 1085767; 1068205; 1100368; 1085848; 1011788; 1179896; 1044205; 1049456; 856787; 1057506; 899852; 905488; 1044502; 1048312; 862795; 873611; 857616; 991119; 1043349; 995992; 1030490; 953318; 1086316; 1025338; 894459; 918063; 926384; 958216; 1113358; 1056710; 1068587; 1066354; 1051784; 989545; 993590; 1070354; 1072718; 869873; 931508; 1073117; 1011724; 1055892; 1043919; 969028; 957821; 870610; 856722; 1005946; 986638; 933700; 942317; 937491; 1074731; 1016362; 1049599; 1003639; 1052347; 1001258; 997208; 881104; 1041191; 1030556; 1059679; 933834; 1000157; 1018254; 826116; 946946; 954563; 922156; 894342; 901990; 990126; 1022334; 973150; 957570; 905649; 811990; 1007875; 925132; 901110; 828993; 858809; 843424; 1022457; 919772; 879268; 992823; 816515; 898070; 998468; 956195; 961694; 918151; 858271; 932261; 899706; 991087; 845313; 862797; 916891; 951443; 983667; 823409; 998068; 1040622; 980238; 1010587; 972609; 875734; 932390; 953497; 920154; 857101; 896511; 993415; 876480; 952354; 866473; 1038507; 877256; 1024472; 969269; 877515; 848139; 846093; 1011441; 871793; 858871; 834603; 843915; 948261; 963671; 847033; 955593; 845359; 935858; 978530; 852086; 1058112; 903878; 889449; 854359; 964346; 939865; 951981; 989723; 848159; 975191; 978528; 937373; 882981; 996399; 963434; 65692; 921371; 954990; 875590; 829576; 838761; 883891; 783093; 1067649; 989157; 987224; 980588; 959060; 874115; 1052232; 961489; 890447; 913114; 861556; 1004614; 1034761; 989592; 1028481; 877784; 558371; 809294; 859222; 958717; 834749; 898172; 1006345; 840225; 1019189; 1086969; 920839; 945619; 919786; 910390; 1101795; 1108202; 896299; 866835; 996494; 1086116; 1097215; 1075861; 940338; 1089500; 994309; 1009765; 933458; 892512; 849724; 884174; 991590; 976285; 929689; 1003813; 1026940; 1045481; 977981; 1026385; 979087; 1023582; 1042827; 816062; 1033488; 828817; 1007843; 1055906; 949536; 907813; 842109; 904490; 864653; 863690; 877547; 1049681; 996821; 882093; 970955; 966585; 983021; 1011534; 962907; 1049549; 1045494; 1050145; 962537; 995596; 1068416; 925869; 878408; 983999; 831674; 971007; 989018; 901864; 1048690; 1024225; 1024897; 886652; 838399; 1079259; 1041767; 991315; 1046813; 1010437; 1002090; 1057209; 894085; 1016957; 903309; 849147; 1053431; 1019881; 880391; 963400; 1000037; 805830; 984418; 1000122; 943694; 878847; 869721; 1021116; 1036862; 934647; 939291; 1037835; 1079034; 966748; 915348; 1032833; 898519; 873800; 540963; 557355; 517760; 503037; 501764; 488740; 478420; 470457; 473763; 492758; 495566; 500439; 512682; 551499; 591476; 524755; 500251; 547326; 545299; 602486; 491927; 484251; 502643; 503875; 555140; 504800; 511919; 521979; 461995; 534519; 495602; 474966; 512850; 503328; 555433; 523582; 541807; 614092; 505682; 543481; 594736; 567792; 575945; 529228; 523573; 534656; 555343; 568488; 565982; 492018; 592772; 560992; 490547; 514725; 521163; 451843; 531669; 549398; 505903; 492712; 509374; 516261; 497496; 544119; 489882; 534360; 629197; 512836; 542662; 509582; 561367; 503202; 499002; 520077; 499308; 493214; 523987; 628785; 566946; 569560; 490201; 561477; 513270; 575410; 595709; 564750; 589637; 529858; 524699; 476957; 491174; 619907; 562479; 475281; 508199; 452438; 456186; 501461; 539496; 548316; 548886; 590994; 495585; 531018; 488736; 455891; 588988; 531576; 615522; 557507; 512997; 560498; 574382; 596986; 568343; 593387; 527667; 516682; 589127; 491573; 521896; 537046; 470600; 594103; 593079; 601019; 531497; 518867; 522295; 573148; 491059; 482629; 448221; 517952; 535662; 560865; 555300; 551733; 497464; 498500; 558894; 505343; 498811; 499764; 522365; 482704; 579004; 567632; 481891; 478266; 485257; 632817; 581407; 581851; 585688; 556722; 607728; 533813; 605207; 529695; 550611; 543331; 577901; 600672; 579210; 592065; 578918; 587556; 484976; 581424; 520699; 620843; 475210; 577448; 478082; 471121; 541640; 560960; 546268; 610397; 542645; 552551; 607135; 600637; 458195; 575592; 536204; 573669; 557488; 463457; 522223; 475306; 454203; 539267; 516195; 515090; 514719; 956189; 1035953; 1082261; 1012801; 996581; 929106; 971730; 942068; 1046777; 1037242; 906800; 1026410; 979376; 825909; 1022302; 881695; 904156; 1010785; 1021813; 882073; 908398; 903856; 902554; 1010161; 1001582; 964007; 939689; 945584; 923202; 1071491; 887089; 850975; 882386; 849590; 902439; 1063854; 1014508; 857940; 1000935; 1011385; 1065770; 983633; 931118; 1028338; 922404; 935162; 952769; 928360; 952772; 947359; 1068041; 997821; 1131859; 1058460; 1074893; 1030333; 1049604; 1007930; 1067984; 1051732; 1070197; 965024; 1117772; 957367; 1086822; 1115626; 1111181; 980391; 971717; 934757; 1079765; 1089115; 1087773; 1031602; 916064; 994786; 1017477; 986388; 1123260; 1038828; 1009279; 1030925; 990024; 998227; 903130; 991046; 985099; 978459; 1062745; 990050; 1043106; 1047246; 1056078; 990010; 1119885; 960198; 1065138; 1026188; 1023777; 1052654; 1061215; 987979; 1043920; 1016158; 1021006; 921906; 1090121; 996924; 883327; 1026354; 1010543; 1062264; 873315; 1075778; 946268; 932014; 1050244; 994960; 1053274; 1028760; 1066391; 1060520; 1074121; 987099; 1095970; 964991; 1022627; 1007723; 995804; 898179; 1038022; 944267; 1056711; 888505; 1027059; 1146462; 1107091; 1081994; 1037116; 1050779; 1039506; 1065989; 1090725; 1067102; 1044261; 947738; 1022513; 962924; 1109595; 1011682; 1054918; 1045597; 975091; 887506; 953362; 855427; 875684; 859490; 941667; 1090666; 976354; 872116; 898818; 977937; 927858; 826044; 971473; 997518; 920122; 1065628; 5569690; 940790; 216985; 560259; 7547; 166799; 14057; 3340171; 7139; 15696; 6217; 30410; 25149; 127586
Version 1.0
Discipline Humanities