Tussen het begin van de jaartelling en het jaar 1000 vonden in het gebied dat nu de provincie Noord-Holland is grote veranderingen plaats. Noord-Holland in het 1e millennium vertelt het verhaal van deze periode, waarin de Romeinen hun invloed in Europa verloren en het christendom de dominante culturele inspiratie werd. Het boek is een rijk geïllustreerde synthese van vele honderden wetenschappelijke publicaties over opgravingen en vondsten uit deze periode in de provincie, met de nadruk op de 3e-8e eeuw.

De eerste hoofdstukken schetsen een beeld van de provincie in de genoemde periode: het landschap, de bestuurlijke indeling en de aard van de nederzettingen in de diverse regio’s. In de hoofdstukken daarna worden materiële resten van de bewoners behandeld: het aardewerk dat de mensen gebruikten, de huizen die ze bouwden, en de sieraden, gordels en wapens die ze droegen. De hoofdstukken daarop brengen de politieke, taalkundige en geestelijke wereld van de bewoners in beeld: de machtsstructuren en elitevorming, de omgang met overledenen, de gesproken en geschreven taal, en ook de godsverering. In het afsluitende hoofdstuk vormen al deze gegevens de basis voor een onderzoeksagenda waarin nieuwe inzichten worden gekoppeld aan nieuwe vragen die bij toekomstig archeologisch onderzoek centraal kunnen staan.

Hoofdstukken en auteurs: 1 - Inleiding: Noord-Holland in het 1e millennium (Johan Nicolay en Rob van Eerden) 2 - De ontwikkeling van het landschap (Rob van Eerden en Peter Vos) 3 - Gouwen, oerparochies en nederzettingsterritoria (Jan de Koning) 4 - De nederzettingen (Rob van Eerden, Johan Nicolay, Menno Dijkstra en Jan de Koning) 5 - Boerderijen en schuren (Menno Dijkstra) 6 - Handgevormd aardewerk, 2e-4e eeuw (Annet Nieuwhof en Frans Diederik) 7 - Import- en handgevormd aardewerk, 5e-10e eeuw (Jan de Koning) 8 - Sieraden, gordels en wapens, 3e-8e eeuw (Johan Nicolay) 9 - Politieke netwerken en Noordzee-koninkrijken, 6e-7e eeuw (Johan Nicolay) 10 - Omgang met de doden, 2e-10e eeuw (Johan Nicolay) 11 - De taal in Noord-Holland, 3e-8e eeuw (Arjen Versloot, Kees Nieuwenhuijsen en Rob van Eerden) 12 - Voorchristelijke goden en diersymboliek, 5e-8e eeuw. (Rob van Eerden en Johan Nicolay) 13 - De kerstening van West-Frisia (Marco Mostert) 14 - Synthese: provinciale onderzoeksagenda (Rob van Eerden)