Laagland Archeologie heeft in maart 2022 een inventariserend veldonderzoek verkennende fase uitgevoerd aan de Oranjelaan te Zuidlaren (gemeente Tynaarlo). Het onderzoek vond plaats in verband met vervangende woningbouw van veertien woningen op een terrein met een oppervlakte van 3.300 m2. De nieuwe inrichting is onderdeel van een groter gebied waarbij in een volgende fase ook woningen aan beide zijden van de Margrietlaan zullen worden vervangen.Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4003 en is een vervolg op een eerder uitgevoerd bureauonderzoek.Zuidlaren ligt centraal op de Hondsrug en heeft een hoge archeologische verwachting voor met name landbouwgemeenschappen uit de periode neolithicum – late middeleeuwen. In mindere mate worden resten van jagers en verzamelaars verwacht. Op basis van historisch grondgebruik kunnen resten van een esdek verwacht worden, waaronder eventuele archeologische resten goed bewaard kunnen zijn gebleven. Onder het landbouwdek kunnen resten van podzolbodems verwacht worden van met name inspoelingslagen, zoals B- en BC-horizonten. De bodems zijn gevormd in dekzand of keizand. Keizand is de verweerde top van de onderliggende keileem. Op ruim 200 meter ten noorden van de Oranjelaan zijn bij een archeologische begeleiding van rioleringswerkzaamheden, nederzettingsresten uit de ijzertijd en enkele sporen uit de late middeleeuwen gevonden. De resten bestonden vooral uit diepe grondsporen. Er wordt rekening gehouden met bodemverstoring ter plaatse van de gesloopte woningen.Het verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over plangebied zeven verkennende boringen gezet. Uit de boringen blijkt dat de bodem tot ruim in de C-horizont is verstoord. Het kan niet uitgesloten worden dat in het plangebied nog resten van diepere grondsporen aanwezig zijn. De voorziene bodemverstoring, die voornamelijk bestaat uit het weer openleggen van de oude bouwputten, dus binnen de huidige verstoring, vormen geen bedreiging voor eventuele archeologische waarde.Het plangebied kan vanuit archeologisch oogpunt worden vrijgegeven voor de nieuwbouw.De implementatie van dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Tynaarlo. Tot op heden hebben we geen reactie vernomen van de gemeente. We gaan ervan uit dat het bovengenoemde advies is overgenomen.Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed.nl) of de gemeente Tynaarlo.
