In opdracht van GBS Architecten heeft RAAP in maart 2023 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Bovenkerkseweg 12-14 te Stolwijk in de gemeente Krimpenerwaard.Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning vanwege de uitbreiding van een winkelpand.Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan: Het plangebied heeft deel uitgemaakt van het Pleistocene rivierterras van de Rijn en de Maas. Op dit niveau, op dieper dan 10 m -mv, geldt een onbekende archeologische verwachtingswaarde voor het laat-paleolithicum.Het plangebied heeft waarschijnlijk op de oever van de Achterbroekse stroomgordel gelegen. Deze stroomgordel was actief in het (laat-)neolithicum. Daarom kunnen op dit niveau nog archeologische waarden uit het laat-neolithicum en de bronstijd aanwezig zijn. Een eventuele archeologische vindplaats zal bestaan uit de resten van een agrarische nederzetting en zal zich manifesteren als een archeologische laag. Gedurende de bronstijd is het gebied deel gaan uitmaken van een veengebied en dit gebied werd pas weer toegankelijk met de ontginningen in de late middeleeuwen.Het plangebied maakt deel uit van een AMK-terrein waarin archeologische waarden uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd verwacht worden. In het gebied zou een huisterp aanwezig zijn. Een eventuele archeologische vindplaats uit deze periode zal bestaan uit de resten van een huisplaats met erf en zal zich manifesteren als een concentratie van aardewerk en bouwpuin in een humeuze opgebrachte laag.De ondergrond van het plangebied bestaat uit mineraalarm veen op oeverafzettingen van de Achterbroekse stroomgordel. In de top van de oeverafzettingen, op 180 cm en dieper (2,63 m -NAP) is een vegetatiehorizont gevormd. Daarom kunnen archeologische waarden uit het laat-neolithicum en de bronstijd nog niet uitgesloten worden. Het veen wordt afgedekt door een humeus ophogingspakket dat waarschijnlijk uit de nieuwe tijd dateert. Tijdens het booronderzoek zijn in het humeuze pakket aardewerkfragmenten gevonden uit de nieuwe tijd en mogelijk ook uit de late middeleeuwen. In het niveau direct onder het maaiveld kunnen nog archeologische waarden uit de nieuwe tijd (en mogelijk de late middeleeuwen) verwacht worden. Dit niveau is in delen van het plangebied al verstoord (de verwijderde septictank en de tot 60 cm – mv reikende verstoring in boring 4. Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Indien de bodemingrepen ten behoeve van de bouwplannen de vrijstellingsgrenzen uit het bestemmingsplan Dorpskernen 2014 overschrijden wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.Om de gespecificeerde verwachting te toetsen wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een karterende fase van een inventariserend veldonderzoek. Gezien de prospectiekenmerken is een onderzoek met behulp van proefsleuven de geëigende methode voor vervolgonderzoek (zie ook https://pom.cultureelerfgoed.nl). Geadviseerd wordt om dit onderzoek te combineren met een karterend booronderzoek zodat ook het potentiële archeologische niveau in de top van de oeverafzettingen van de Achterbroekse stroomgordel onderzocht kan worden. De werkwijze van het onderzoek dient vastgelegd te worden in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE).
