Heihof 1, Landgraaf (gemeente Landgraaf)

DOI

ADC ArcheoProjecten heeft in mei en juni 2017 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Heihof 1 in Landgraaf, gemeente Landgraaf. De aanleiding van het onderzoek is de voorgenomen verhuizing van de manege Brunsummerheide waarna een paardenstalling gerealiseerd zal worden.Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit bleek dat het plangebied zich in een deel van Zuid-Limburg bevindt waar relatief dicht onder het maaiveld zandpakketten aanwezig zijn van de Formatie van Breda, Laagpakket van Heksenberg. Het betreft hier strand- en zeezand dat vanaf het Laat-Oligoceen tot Vroeg-Plioceen is afgezet (ca. 28 tot 2,6 miljoen jaar geleden). Het zand heeft een karakteristieke lichte kleur en wordt daarom ook wel zilverzand genoemd. Het pakket is waarschijnlijk oorspronkelijk afgedekt geweest door jongere formaties zoals de Kiezeloöliet Formatie, maar deze jongere afzettingen zijn in de loop van het Pleistoceen geërodeerd door de Maas. Hierbij is mogelijk een pakket grindrijke terrasafzettingen in het plangebied afgezet.Mogelijk is tijdens de laatste ijstijden, het Saalien en het Weichselien door de wind een pakket löss afgezet (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Schimmert). Op grond van de resultaten van een booronderzoek op een aangrenzend terrein moet worden aangenomen dat het betreffende pakket zeer dun of niet aanwezig is. Door de erosie van de Maas en door het ontstaan van het (droog)dal van de Caumerbeek ten westen van het plangebied zijn in de onderzoeksgebied hoogteverschillen ontstaan. Het plangebied is hierbij aan de voet van een helling komen te liggen. Door hellingprocessen is in het plangebied een ca. 80 tot 140 cm dik pakket colluvium afgezet. Op basis van het booronderzoek dat ten westen van het plangebied is uitgevoerd werd dit pakket in de Nieuwe tijd gedateerd. De reden hiervoor is dat het gebied waarschijnlijk vanaf het Paleolithicum tot en met de Middeleeuwen sterk bebost is geweest en pas na de ontginning in de Nieuwe tijd op grote schaal afvloeiing kon plaatsvinden.In theorie kunnen in het plangebied archeologische waarden aanwezig zijn uit het Paleolithicum tot en met de Nieuwe tijd. Omdat het gebied op een helling ligt en niet of nauwelijks een lösspakket aanwezig was, was het gebied minder geschikt als vestigingsplaats of landbouwgrond. Op basis hiervan geldt in het gebied een lage archeologische verwachtingswaarde voor het Paleolithicum tot en met de Late Middeleeuwen. De eerste pogingen om het gebied te ontginnen dateren uit de 17e eeuw n. Chr. Al snel werden al echter weer bossen aangeplant omdat de bodems onvruchtbaar bleken te zijn. In het begin van de 18e eeuw n. Chr. is ten zuiden van het plangebied een boerderij gebouwd, de Heihof. Rondom de boerderij kunnen nog resten van bijgebouwen en resten van het boerenerf aanwezig zijn.Teneinde bovengenoemde verwachting te toetsen en waar nodig aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit bleek dat in de ondergrond van het gebied een pakket grindrijke maasafzettingen aanwezig is. Het betreft hier waarschijnlijk een restant van een vroegpleistoceen rivierterras. De terrasafzettingen zijn afgedekt door een 60 tot 130 cm dikke laag colluvium, dat waarschijnlijk uit de Nieuwe tijd dateert. In de top van het colluvium is een recente bouwvoor gevormd. In theorie kunnen in de top van de terrasafzettingen nog archeologische waarden vanaf het Paleolithicum aanwezig zijn. Het zal echter lastig zijn om een archeologische vindplaats op te sporen omdat de laag grindrijk is. Bovendien heeft het plangebied op basis van de ligging een lage archeologische verwachtingswaarde voor nederzettingsresten.ADC ArcheoProjecten adviseert daarom het terrein vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is echter niet volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied toch nog archeologische resten voorkomen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet.Wij wijzen erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.

Identifier
DOI https://doi.org/10.17026/dans-24d-9pf5
Metadata Access https://archaeology.datastations.nl/oai?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_datacite&identifier=doi:10.17026/dans-24d-9pf5
Provenance
Creator I.S.J. Beckers
Publisher DANS Data Station Archaeology
Contributor M.G. Nieuwenhuijsen; ADC ArcheoProjecten
Publication Year 2018
Rights CC-BY-4.0; info:eu-repo/semantics/openAccess; http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
OpenAccess true
Contact M.G. Nieuwenhuijsen (ADC ArcheoProjecten)
Representation
Resource Type Dataset
Format text/xml; application/pdf
Size 9421; 8070; 997; 6063; 1640987
Version 1.0
Discipline Humanities