Laagland Archeologie heeft in mei 2023 een bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Hoofdstraat 108 te Zuidwolde. Het onderzoek is uitgevoerd in verband met de ruimtelijke procedure rondom de nieuwbouw van twee woningen, waarvan één met kantoor. De nieuwbouw vindt plaats op een perceel met een oppervlakte van circa 2.200 m2. Het onderzoek wordt uitgevoerd in het kader van een omgevingsvergunning.Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd. Uit dit bureauonderzoek blijkt dat de locatie een hoge archeologische verwachting heeft voor archeologische resten van landbouwsamenlevingen uit de periode Neolithicum t/m Nieuwe tijd, maar met name voor resten uit de ontginningstijd en de eerste helft van de Nieuwe tijd. Daarnaast is er een middelhoge kans op archeologische resten uit de steentijd (Laat-Paleolithicum – Mesolithicum). De onderzoekslocatie is gelegen op de overgang van hogere gronden in het oosten en lager gelegen gronden in het westen. Er werden veldpodzolbodems verwacht en indien intact worden archeologische resten direct onder de bouwvoor in de top van podzolbodem verwacht. De bodemverstoring ter plaatse van de oude woning kan gering zijn. Echter onderzoeken in de directe omgeving hebben veelal geroerde bodemprofielen opgeleverd.Het booronderzoek bestond uit het plaatsen van 7 verkennende boringen tot maximaal 170 cm -mv. Onder een geroerde laag van 100 tot 130 cm dik zijn C-horizonten in matig fijn, (lokaal) zwak grindhoudend lichtbruin tot grijs zand aangetroffen. Er zijn in twee boringen resten van podzolbodems aangetroffen in de vorm van BC horizonten, waaruit volgt dat de bodem tenminste matig en plaatselijk sterk geroerd is. Er zijn geen aanwijzingen aangetroffen voor bewoning ouder dan de onlangs gesloopte boerderij uit 1854. De kans dat nog waardevolle archeologische resten aanwezig zijn, wordt laag ingeschat. Vanuit archeologisch oogpunt kan het plangebied vrijgegeven worden voor de voorziene ontwikkelingen.De implementatie van dit advies is in handen van de gGemeente De Wolden.Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).
