In de periode december 2012 – januari 2013 heeft MUG Ingenieursbureau in opdracht van Wetterskip Fryslân een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd ten behoeve van een onderzoekslocatie in de gemeenten Smallingerland en Achtkarspelen (Fr). De aanleiding tot het onderzoek wordt gevormd door de toekomstige aanleg van een rioolwaterpersleiding en de aanleg van KRW-oevers tussen de dorpen Rottevalle, Houtigehage en Drachtstercompagnie. Uit het bureauonderzoek blijkt dat binnen de onderzoekslocatie sprake is van een hoge trefkans ten aanzien van vindplaatsen uit de periode laat-paleolithicum tot het midden-neolithicum en de periode late middeleeuwen – nieuwe tijd. De onderzoekslocatie ligt aan de oostelijke rand van het Fries-Drentse keileemplateau en bestaat uit een dekzand op keileemgebied dat vanaf het neolithicum overdekt is geweest met veen. In het noordelijke gedeelte, bij Rottevalle en Houtigehage, zijn hoge dekzandruggen aanwezig met bewoningssporen uit het mesolithicum en het neolithicum. Ondanks de hoge verwachting is er tegelijkertijd sprake van een hoge mate van verstoring als gevolg van de turfwinning, ontginning en agrarische activiteiten. Op basis van de conclusies van het vervolgonderzoek is vastgesteld dat er binnen de onderzoekslocatie weliswaar vindplaatsen kunnen worden aangetroffen, maar dat de trefkans op intacte vindplaatsen soms sterk is verminderd als gevolg van bodemverstoringen. Op basis van deze trefkans zijn op de FAMKE zones aangegeven waar onderzoek moet plaatsvinden bij ingrepen boven een bepaalde oppervlakte. Op basis van de verstoringsomvang dient alleen een vervolgonderzoek plaats te vinden in het gedeelte van het leidingtracé ten zuiden van Rottevalle, waar het advies ‘waarderend onderzoek op vuursteenvindplaatsen’ van kracht is. Het betreft een zone met een lengte van circa 120 m.
