BAAC heeft een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd in het plangebied 't Hoogh Huys te Gemert, gemeente Gemert-Bakel. Aanleiding voor het onderzoek zijn de geplande sloop van het uitvaartcentrum en bouw van woningen op de locatie. De oppervlakte en verstoringsdiepte van de ontwikkeling zijn nog niet bekend.
Het plangebied ligt in het Zuid-Nederlandse dekzandlandschap van de Roerdalslenk, 750 m vanaf de overgang naar de Peelhorst. In het plangebied zijn dekzandafzettingen aanwezig welke richting het beekdal van de Rips steeds lemiger worden.
In de late middeleeuwen was het plangebied onderdeel van de grachten rond de eilanden van de heren van Gemert. Ten zuiden van het plangebied lag een motte welke eerst bebouwd was met een woontoren en later met het Hooghuis. Het plangebied lag hiermee in het bestuurlijk centrum van Gemert. De motte is in 1996 grotendeels opgegraven, op enkele delen na. Bij de opgravingen zijn behalve resten van verschillende bewoningsfasen ook vuursteenvondsten uit het laat-paleolithicum en mesolithicum gedaan. Er is echter geen duidelijke vuursteenvindplaats aangetroffen. Het is onbekend in welke context de vuursteenartefacten zijn aangetroffen.
De motte is omstreeks de 15e eeuw geëgaliseerd en de gracht is gedempt, waarna het plangebied niet meer bebouwd lijkt te zijn geweest tot 1905. In dat jaar is op de locatie een textielfabriek gebouwd. In de jaren ’90 is de fabriek weer gesloopt. Na de opgravingen in 1996 is in het plangebied het uitvaartcentrum gebouwd. De bouw- en sloopwerkzaamheden zullen tot bodemverstoringen hebben geleid.
Op basis van het bureauonderzoek geldt voor het nog niet opgegraven deel van het plangebied een hoge archeologische verwachting. Specifiek worden archeologische resten uit de middeleeuwen verwacht vanaf 70 cm -mv. Daarnaast geldt een middelhoge verwachting voor resten uit het paleolithicum-neolithicum.
In het plangebied zijn in het booronderzoek de verwachte beekafzettingen aangetroffen op een diepte van circa 14 m +NAP. Dit is echter in slechts twee boringen bereikt. De bodem bleek tot in ieder geval 80 cm -mv recent verstoord. Twee boringen zijn in de gracht van de motte gezet en hebben de onderzijde van deze gracht niet bereikt. Eén boring is gestuit, vermoedelijk op een oude riolering. Het booronderzoek heeft de verwachting uit het bureauonderzoek bevestigd.
