Laagland Archeologie heeft in september 2024 een bureauonderzoek uitgevoerd aan De Bente 5 te Dalen. Daarbij zijn een tweetal controleboringen gezet. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de bouw van een garage. Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002.
Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.
Op de geomorfologische kaart ligt het plangebied op een overgang van een plateau- achtige grondmorenerug naar grondmorenewelvingen (west-oostelijke richting). Op de gemeentelijke archeologische landschaps- en verwachtingskaart is te zien dat het plangebied zich op een es bevindt. Bodemkundig is het plangebied maar er zijn hoge zwarte enkeerdgronden en/of laarpodzolgronden te verwachten. In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit het Paleolithicum tot en met de Late Middeleeuwen bekend. De nadruk ligt hierbij op resten uit de IJzertijd en Middeleeuwen.
In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het terrein omschreven als bouwland. Op de topografische kaart van 1904 ligt het plangebied in/tegen de zuidelijk begrenzing van een erf. Mogelijk is dit een bomenraai/houtwal. Deze verdwijnt rond 1929. Ook verschijnt dan bebouwing tegen de zuidzijde van het plangebied. In 1974 wordt de huidige bebouwing in het oostelijke deel van het plangebied gebouwd. Ter hoogte van de toekomstige bebouwing is het gebied nooit bebouwd geweest. Op basis van de inventarisatie kunnen resten worden verwacht uit de periode Midden-Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. Deze verwachting staat of valt met de mate waarin de oorspronkelijke bodemopbouw nog intact is. Gezien de zeer geringe omvang van de ingreep zijn een tweetal controleboringen gezet om dit in beeld te brengen. Uit de controleboringen blijkt dat de bodem op de nieuwbouwlocatie tot in de C-horizont is verstoord. Er zijn geen resten gezien van een plaggendek of sporen van bodemvorming. Daarmee kan de verwachting worden bijgesteld naar laag voor alle perioden. We adviseren geen nader onderzoek voor wat betreft de bouw van de garage. Voor het resterende deel van het plangebied blijft de hoge verwachting gehandhaafd. Mochten buiten de nieuwbouwlocatie van de garage bodemverstorende werkzaamheden zijn voorzien, dan is alsnog verkennend booronderzoek vereist om te bepalen in hoeverre de oorspronkelijke bodemopbouw hier nog intact is.
Dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Coevorden. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, dr. O. Satijn (regio-archeoloog).
Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).
