In opdracht van de heer E. den Hertog heeft RAAP in augustus en september 2021 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Achterweteringseweg 30 te Maartensdijk in de gemeente De Bilt. Het onderzoek vond plaats in het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning.

Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:  Het plangebied kenmerkt zich door zijn ligging direct naast een dekzandrug in een gebied waar het dekzand al relatief ondiep onder het maaiveld kan worden aangetroffen en dat is gelegen langs een ontginningsas waarlangs historische bebouwing verwacht kan worden.  Op basis van het bureauonderzoek werd verwacht dat in het plangebied gradiëntsituaties voor komen, aangezien het plangebied direct ten oosten van een dekzandrug gelegen is of op de overgang van deze rug naar de dekzandvlakte. Tijdens het veldonderzoek is echter gebleken dat het dekzandniveau vrijwel alleen maar aan erg natte omstandigheden blootgestaan kan hebben. Een bodem heeft zich daarom op deze locatie niet kunnen ontwikkelen en gesteld kan worden dat de omstandigheden te nat waren voor bewoning. Bovendien is het aannemelijk dat de dekzandrug zich geheel naast het plangebied bevindt. Vandaar dat de hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen van jagers-verzamelaars naar laag kan worden bijgesteld.  Het plangebied kenmerkt zich door zijn ligging in een gebied dat vanaf de bronstijd waarschijnlijk te nat was voor bewoning, gezien de in het plangebied verwachte dunne veenrest. Tijdens het veldonderzoek zijn geen tekenen van veraarding waargenomen, zodat de lage archeologische verwachting gehandhaafd kan worden voor de periode bronstijd tot en met de late middeleeuwen.  De ontginnigsas waarlangs het plangebied gelegen is dateert uit de tweede helft van de 16 e eeuw (het begin van de nieuwe tijd: de nieuwe tijd A). Vanuit deze ontginningsas is het gebied rond het plangebied weer verder ontgonnen en vormde het een hogere en voor bewoning geschikte locatie, zodat voor het begin van de nieuwe tijd een hoge archeologische verwachting gold op basis van het bureauonderzoek. Op basis van het historisch kaartmateriaal blijkt dat er in de nieuwe tijd vanaf het begin van de 18e eeuw (de nieuwe tijd B en C) in het plangebied waarschijnlijk geen bewoning heeft plaatsgevonden. Tijdens het veldonderzoek zijn geen in situ aanwijzingen gezien voor bewoning ouder dan de 19e/20e eeuw in het plangebied. Vandaar dat de archeologische verwachting op het aantreffen van resten van bewoning of bebouwing uit de nieuwe tijd naar laag kan worden bijgesteld.

Op basis van de resultaten van dit onderzoek blijkt dat in het plangebied geen archeologische resten bedreigd worden. Daarom wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwi js, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS). Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente De Bilt, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.