Archeologische verwachting
De door de bevoegde overheid (gemeente Ede) uitgevoerde quickscan toont aan dat er zich mogelijk archeologische waarden in het plangebied zouden kunnen bevinden. Op de Cultuurhistorische Waardenkaart wordt aangegeven dat voor het plangebied de trefkans op archeologische resten hoog is.
Resultaten inventariserend veldonderzoek
Overeenkomend met de verwachting op basis van de quickscan betreft het van nature gevormde bodemprofiel een holtpodzolbodem/bruine bosgrond. Vanwege het opgebrachte dikke plaggendek (>50 cm dik) betreft het huidige bodemprofiel een hoge bruine enkeerdgrond. Een merendeels intacte bodemopbouw is aangetroffen in de zuidelijke helft van het plangebied. Een deel van het plaggendek, zijnde de bovengrond (eerste 50 cm) oogt als zijnde vrij recent bewerkt, waarschijnlijk t.b.v. de huidige inrichting van het terreingedeelte (sportveld). Hieronder is een intact/niet recent verstoord restant van het plaggendek aanwezig, gevolg door een iets valig gekleurde humeuze zandlaag, welke mogelijk wijst op een oude cultuurlaag/akkerlaag, gekoppeld aan een bakkeringsfase voordat plaggenbemesting plaatsvond. Tussen gemiddeld 85 en 120 cm -mv is een intact restant van de verbruinings-/verwerings-Bws-horizont en overgangs-BC-horizont aanwezig. Ter plaatse van het oostelijk gelegen parkeerterrein komt een dik recent ophogingspakket voor, echter met hieronder nog een intact restant van een plaggendek en een deel van de van nature gevormde holtpodzolbodem/bruine bosgrond, tussen 145 en 205 cm -mv. Voor h
Er geldt dat binnen de zuidelijke helft van het plangebied (sportveld) en het oostelijk gelegen parkeerterrein, het archeologisch potentiële sporenniveau nog merendeels intact is en dat eventueel aanwezig vondstmateriaal opgenomen zal zijn in het plaggendek/oude cultuurlaag/akkerlaag. Archeologische sporen, indien aanwezig, worden direct onder het plaggendek verwacht, ter plaatse van de zuidelijke helft van het plangebied (sportveld) vanaf gemiddeld 85 cm -mv, ter plaatse van het oostelijk gelegen parkeerterrein vanaf circa 165 cm -mv.
Diepgaande recente verstoringen zijn waargenomen in het noordelijke deel van het plangebied (de noordelijke strook aan de voorzijde van het schoolgebouw). Tot minimaal 145 en maximaal 190 cm -mv komen geroerde/verstoorde lagen, gevolgd door een scherpe overgang naar de C-horizont. De verwachting dat hier verstoringen reiken ruim in de oorspronkelijke top van de C-horizont en zal het potentiële sporenniveau reeds zijn verstoord. Dit zal naar verwachting ook gelden voor de oppervlakte binnen het bestaande schoolgebouw. Tijdens de uitvoering van de veldwerkzaamheden was de onderkeldering van het schoolgebouw goed zichtbaar.
Conclusie en advies
De quickscan toonde aan dat er zich mogelijk archeologische waarden in het plangebied zouden kunnen bevinden. Daarom is aansluitend een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd. De hoge archeologische verwachting, die uit de quickscan naar voren kwam, blijft behouden voor de zuidelijke helft van het plangebied (sportveld) en het oostelijk gelegen parkeerterrein. De aangetroffen bodemopbouw bestaat hier uit grotendeels intacte hoge enkeerdgronden op gordeldekzand. Voor het noordelijke deel van het plangebied (de noordelijke strook aan de voorzijde van het schoolgebouw) geldt een bijstelling naar een lage verwachting. Door hier aangetroffen verstoorde bodemopbouw duidt erop dat in dit deel van het plangebied eventueel voorheen aanwezige archeologische waarden zullen zijn vergraven/vernietigd.
Op basis van het behoud van een hoge trefkans blijft de kans reëel dat archeologische resten binnen de zuidelijke helft van het plangebied (sportveld) en het oostelijk gelegen parkeerterrein nog aanwezig zijn (zie kaart 5). Waar hier nieuwbouw zal gaan plaatsvinden wordt uitgegaan van een fundering op staal, waardoor graafwerkzaamheden ten behoeve van de nieuwbouw in ieder geval zullen reiken tot in de top van de natuurlijke afzettingen. Eventueel aanwezige archeologische vindplaatsen zullen daarbij (deels) verloren gaan. Daarom wordt geadviseerd om een karterend en waarderend proefsleuvenonderzoek uit te voeren daar waar binnen de zuidelijke helft van het plangebied (sportveld) en het oostelijk gelegen parkeerterrein gebouwd gaat worden. Door middel van een proefsleuvenonderzoek kan bepaald worden of één of meerdere vindplaatsen aanwezig zijn en om te bepalen of deze behoudenswaardig zijn. Voor het proefsleuvenonderzoek (IVO-P) dient een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld, waarin beschreven staat op welke wijze het onderzoek uitgevoerd dient te worden. Dit PvE dient te worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Ede).
Voor het noordelijke deel van het plangebied (de noordelijke strook aan de voorzijde van het schoolgebouw en het schoolgebouw zelf) wordt geadviseerd geen vervolgonderzoek uit te voeren (zie kaart 5).
Er is geprobeerd een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethode. Ten aanzien van het vrij te geven noordelijke deel van het plangebied kan de aanwezigheid van archeologische sporen of resten nooit volledig worden uitgesloten. Mochten tijdens de graafwerkzaamheden toch archeologische waarden worden aangetroffen, dan dient hiervan melding te worden gemaakt conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet uit juli 2016 bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed). Het is raadzaam om ook de bevoegde overheid (gemeente Ede) op de hoogte te stellen.
