ADC ArcheoProjecten heeft in juni 2012 ten behoeve van nieuwbouw van woonhuizen een bureauonderzoek uitgevoerd op de locatie Leeuwerik III te Hilvarenbeek.Op basis van het bureauonderzoek wordt geconcludeerd dat het plangebied relatief hoog is gelegen op de flanken van een dekzandrug binnen een zone waar hoge zwarte enkeerdgronden voorkomen. Dergelijke relatief hooggelegen gebieden waren tot in de Late Middeleeuwen aantrekkelijke plaatsen van bewoning. De aanwezigheid van een hoge zwarte enkeerdgrond heeft ervoor gezorgd dat archeologische grondsporen goed zijn geconserveerd.Proefsleuvenonderzoek nabij en deels in het plangebied heeft diverse huisplattegronden uit de Late Middeleeuwen en een “kerkepad” aan het licht gebracht. In de sleuf die binnen het plangebied is gegraven zijn enkele paalgaten en –kuilen die niet direct aan een structuur zijn gerelateerd aangetroffen.In het plangebied worden vooral archeologische resten verwacht uit de Late Middeleeuwen.Resten uit de overige archeologische perioden tot en met de Late Middeleeuwen zijn ook mogelijk.Het vondstniveau wordt verwacht onderin het plaggendek en in de top van de oorspronkelijke Chorizont; hier wordt ook wel van „cultuurlaag‟ gesproken: een doorwerkte oude bodem tussen het plaggendek en de ongeroerde ondergrond met kleine fragmenten aardewerk, natuursteen, vuursteen of houtskool. Archeologische sporen (met uitzondering van waterputten) zullen zich naar verwachting bevinden tot ongeveer 25 cm in de top van de C-horizont. Waterputten kunnen dieper reiken. Organische resten (zoals bot, hout, leder en textiel) zullen door de relatief droge en zure bodemomstandigheden slecht zijn geconserveerd. Het is waarschijnlijk dat nederzettingsresten worden aangetroffen, maar overige complextypes zijn niet uit te sluiten.ADC ArcheoProjecten adviseert om een waarderend inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van het aanleggen van proefsleuven (IVO-P), teneinde gaafheid, omvang, datering en conservering van archeologische resten te onderzoeken.De exacte invulling van de werkzaamheden is vastgelegd is een door de bevoegde overheid goedgekeurd Programma van Eisen (PvE).
Leeuwerik fase 3, Spaaneindestraat/Hofstad, Esbeek, gem. Hilvarenbeek