Grassroots innovations zijn als burgerbeweging een relatief nieuw fenomeen. Ze onderscheiden zich van de meer klassieke burgerinitiatieven door de focus op duurzame innovatie en bestaan uit een netwerk van actieve deelnemers die vernieuwende antwoorden proberen te vinden op lokale uitdagingen. Deze initiatieven kenmerken zich door een open karakter, een sterke gedeelde besluitvorming en leiders die opereren in een open systeem van betrokkenheid. Dit alles binnen een structuur die, in tegenstelling tot de reguliere top-downcontext, nadrukkelijk bottom-up is. Hoewel er genoeg theorieën over en definities van leiderschap bestaan, lijken ze lastig van toepassing op de emergente dynamiek van grassroots innovations. De rol van zingeving in grassroots innovations is nog weinig belicht, terwijl het idee bestaat dat dergelijke initiatieven gedreven worden vanuit waarden, door deelnemers die een sterk ethisch gevormde, gezamenlijke intentie hebben. Hoewel er overdadige kennis is over de begrippen leiderschap en zingeving en over de combinatie tussen de twee, is er een lacune in kennis over deze begrippen in de context van grassroots innovations.De aanpak van dit onderzoek kent, net als het onderzoeksobject zelf, een emergente dynamiek passend bij de breedte van de te onderzoeken concepten. Het onderzoek is gestoeld op drie uitgangspunten: de praktijk van de casestudy, een in empirie gefundeerde theorie en etnografisch onderzoek. Bij twee casestudy’s, Quartier Laak en Sunday Assembly Utrecht, is door middel van etnografisch onderzoek data verzameld die aan de hand van grounded theory is geanalyseerd. Dit proces heeft geleid tot het beantwoorden van de exploratieve en kwalitatieve vraagstelling van dit onderzoek: Wat is de rol van leiderschap en zingeving in de context van grassroots innovations voor duurzame ontwikkeling?In het beantwoorden van de centrale vraag zijn conclusies over leiderschap en zingeving te vinden in de procesmatige acties-interacties binnen deze initiatieven. De rol van leiderschap en zingeving manifesteert zich in het ‘scheppen van transformatieve ruimtes’. Processen van leiderschap en zingeving spelen een cruciale rol in grassroots innovations en worden zichtbaar in een cocreatieve dynamiek, het creëren van een inclusieve omgeving en het werken met narratieven.

Een exploratief onderzoek naar de rol van leiderschap en zingeving in grassroots innovations: het scheppen van transformatieve ruimtes.

Date Submitted: 2023-03-30