Laagland Archeologie heeft in november 2019 een Archeologisch bureauonderzoekuitgevoerd aan de Legauke te Opeinde. Het onderzoek vond plaats in verband met deruimtelijke procedure rondom de geplande aanleg van een zonnepark.Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen.Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype,datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoezijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.Op basis van het bureauonderzoek worden specifiek resten uit de periode Laat-Paleolithicum – Vroeg-Neolithicum verwacht (hoge verwachting). Daarnaast kunnenbewoningsresten uit het Midden- en Laat-Neolithicum worden verwacht (middelhogeverwachting).De verstoring als gevolg van de aanleg van het zonnepark is zeer gering en op basisvan het uitgevoerde onderzoek dient rekening gehouden te worden met eenbodemprofiel dat voor een groot deel tot in de C-horizont is verstoord. Onder dezeomstandigheden vormt de aanleg van een zonnepark slechts een geringe bedreigingvoor eventueel aanwezige archeologische waarden. Daarbij speelt dat de huidigegebruiksfunctie (deels bouwland) door regelmatig ploegen een grotere impact heeft oparcheologische resten dan de aanleg van het zonnepark.Onder voorwaarde dat de zonnepanelen worden gefundeerd op een wijze die niet ofnauwelijks met grondverzet plaatsvindt, adviseren we geen vervolgonderzoek uit tevoeren. De aanleg van kabelsleuven en de ontgravingen met betrekking tot enkeleverdeelstations zien we daarbij als acceptabele (niet-onderzoeksplichtige)bodemverstoring. Indien het plangebied in de toekomst een andere bestemming krijgtanders dan de huidige agrarische bestemming of die als zonnepark, kan welvervolgonderzoek aan de orde zijn. In het nieuwe bestemmingsplan blijft dedubbelbestemming Waarde-archeologisch/cultuurhistorisch waardevol gebied 1gehandhaafd.De implementatie van dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, degemeente Smallingerland. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door hetsteunpunt monumentenzorg Fryslân (mevr. J. van Leeuwen).Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten wordenaangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het omarcheologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.4) eenmeldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE,www.cultureelerfgoed).
