In juli 2024 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Elzen 6a te Boekel (gemeente Boekel).
Aanleiding voor het laten uitvoeren van dit archeologisch onderzoek betreft een aanvraag van een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) ten behoeve van de nieuwbouw van een loods, silo en stal. De diepte van de toekomstige bodemverstoring reikt tot een maximumdiepte van 2,5 meter beneden maaiveld.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de Boekel in de zone Categorie 3 en 5 (Hoge en middelhoge archeologische verwachting). Voor de verwachtingszone categorie 3 geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 250 m2 en dieper dan 50 cm beneden maaiveld, voor categorie 5 geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen groter dan 2500 m2 en dieper dan 50 cm beneden maaiveld. Het plangebied valt binnen het bestemmingsplan van gemeente Boekel “Omgevingsplan: herziening Bovenstehuis (vastgesteld 2024)”. Hierbinnen geldt voor het plangebied Waarde – Archeologie 2 en Waarde – Archeologie 3.
Op de geomorfologische kaart ligt het plangebied in een dalvormige laagte op een plateau-achtige horst. Het dal was mogelijk watervoerend aan het einde van het pleistoceen. Om deze redenen wordt een middelhoge verwachting toegekend voor vindplaatsen uit het laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum. De ligging van het plangebied in een laaggelegen en nat gedeelte van de plateau-achtige horst zal voor latere landbouwende samenlevingen geen aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. Voor het plangebied geldt daarom een lage verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de ijzertijd als voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen. Het plangebied ligt aan de Elzen. Deze straat vormde de hoofdstraat van de historische kern van Elzen. Uit bestudering van historische kaarten blijkt dat het plangebied in circa 1800 bebouwd was. Het noordelijke deel van het plangebied is onbebouwd en in gebruik als weiland. Op basis van hiervan geldt voor het plangebied een hoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd.
De bodemopbouw ter plaatse van het erf bestaat uit een AC-profiel. Uit het verkennend booronderzoek komt naar voren dat de bodem plaatselijk diepgaand is verstoord. Op basis van deze gegevens is de middelhoge archeologische verwachting voor het aantreffen van archeologische resten voor de perioden (laat-paleolithicum – mesolithicum, late middeleeuwen – nieuwe tijd) bijgesteld naar laag. Voor de periode neolithicum – vroege middeleeuwen blijft de lage verwachting gehandhaafd. Deze bodemverstoring zal het gevolg zijn van de bouw van de huidige stallen en de aanleg van de aanwezige erfverharding. Mogelijk heeft ook egalisatie en/of ophoging plaatsgevonden.
Om deze redenen wordt voor het gehele plangebied geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht.
De resultaten van dit onderzoek dienen getoetst te worden door de bevoegde overheid (gemeente Boekel), die op basis van het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.
Dit rapport is in juli 2024 verstuurd naar de opdrachtgever om het ter goedkeuring voor te leggen aan de bevoegde overheid (gemeente Boekel). Hier is nooit een reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn is verstreken, is besloten om dit rapport in Archis te uploaden zonder het selectiebesluit toe te voegen.