ADC ArcheoProjecten heeft in juli en september 2014 een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie De Sluis 10 te Dussen (gemeente Werkendam). Aanleiding is de voorgenomen uitbreiding van een bedrijfspand. Het onderzoek is uitgevoerd conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA) versie 3.3.Het plangebied ligt in het land van Heusen en Altena, een gebied waar afzettingen voorkomen van de Rijn en Maas, maar waar ook een sterk invloed van de zee is geweest. In de ondergrond, dieper dan circa 4,0 m –NAP (meer dan 5 m –mv) bevinden zich pleistocene rivierafzettingen van de Formatie van Kreftenheye. Deze zijn bedekt door holocene rivierafzettingen van de Formatie van Echteld. Het plangebied ligt ter plaatse van de Hankse stroomgordel. Deze was actief vanaf circa 250 voor Chr. tot 820 na Chr. (Late IJzertijd – Vroege Middeleeuwen). Het plangebied heeft in de periode tussen 1421 en 1461 in een zoetwatergetijdengebied gelegen waar de invloed van de rivier dominant was. Oudere afzettingen werden hierdoor deels geërodeerd en er vormde zich een pakket zoete getijdenafzettingen.Op basis van het AHN lijkt er in het plangebied sprake te zijn van een (recente) ophoging in het plangebied van circa 50 cm dik. Ook de geomorfologische kaart van Nederland wijst op de ligging in een opgehoogd/opgespoten terrein. In het plangebied wordt een kalkrijke poldervaaggrond in lichte klei verwacht, een jonge bodem die typerend is voor getijafzettingen in dit gebied. Op historische kaarten is geen bebouwing in het plangebied te zien tot het eind van de 20e eeuw.Vanwege de ligging op de Hankse stroomgordel zijn in het plangebied archeologische waarden te verwachten uit de Late IJzertijd tot en met de Vroege Middeleeuwen (hoge verwachting). Deze worden verwacht in de top van de bedding- en oeverafzettingen. Het is wel mogelijk dat de stroomgordelafzettingen zijn geërodeerd tijdens overstromingen in de Late Middeleeuwen en bedekt met getijafzettingen. Vanwege de ligging buiten de historische kern van Dussen en de afwezigheid van aanwijzingen voor historische bebouwing, worden in het plangebied niet direct archeologische waarden uit de Late Middeleeuwen of Nieuwe tijd verwacht. Echter in de omgeving van het plangebied binnen een straal van 500 m zijn wel enkele aanwijzingen gevonden voor oude woongronden uit deze tijd. Voor deze periode geldt daarom een middelhoge verwachting.Tijdens het veldonderzoek zijn inderdaad afzettingen van de Hankse stroomgordel aangetroffen. Het betreffen bedding- en oeverafzettingen. Aangezien de oeverafzettingen kalkloos zijn en op enkele niveaus een zwak humeuze laag is aangetroffen (echter niet in elke boring en niet duidelijk in de top van de afzettingen), kunnen de afzettingen als redelijk intact worden beschouwd. Het feit dat de afzettingen kalkloos zijn geeft aan dat de afzettingen gedurende lange tijd aan het oppervlak hebben gelegen. Mogelijk kan hierop bewoning hebben plaatsgevonden. Het kan evenwel niet worden uitgesloten dat enige erosie van de oeverafzettingen is opgetreden tijdens latere overstromingen.De top van de oeverafzettingen ligt op 110 cm –mv (20 cm +NAP). In of op de oeverafzettingen, een mogelijk oud bewoningsoppervlak omdat het relatief hoog heeft gelegen in het drassige rivierenlandschap, kunnen archeologische waarden worden verwacht uit de periode Late IJzertijd – Vroege Middeleeuwen.De stroomgordelafzettingen worden afgedekt door een overstromingsdek uit de Late Middeleeuwen (1421-1461 na Chr.). Hierin zijn geen archeologische lagen/indicatoren (aanwijzingen voor oude woongronden) aangetroffen en daarom worden in dit pakket geen archeologische waarden verwacht. Ook in de rommelige bovenlaag worden geen archeologische waarden verwacht. De bovengrond is waarschijnlijk verstoord of mogelijk deels opgebracht ten tijde van de aanleg van het bedrijventerrein aan het eind van de 20e eeuw.Samenvattend kan gesteld worden dat vanaf een diepte van 110 cm –mv archeologische waarden aanwezig kunnen zijn. Echter, aangezien de voorgenomen bodemverstorende werkzaamheden minder diep reiken, namelijk tot circa 70 cm –mv, is de verwachting dat er geen archeologische waarden zullen worden aangetast. ADC ArcheoProjecten adviseert daarom om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling.Wij wijzen u erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.
Een bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek
De Sluis 10 te Dussen, gemeente Werkendam
