BAAC heeft een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd in het plangebied Hal 17 te Esch, gemeente Boxtel. Aanleiding voor het onderzoek is de nieuwbouw van een woning op een kavel waar recent een boerderij is afgebrand. Het nieuwe bouwblok heeft een oppervlakte van 225 m². De kadastrale kavel waar het plangebied in valt heeft een oppervlakte van 6.500 m². De verstoringsdiepte is nog niet bekend, maar realisatie van de plannen kan leiden tot aantasting of vernietiging van mogelijk aanwezige archeologische waarden.
Uit het door BAAC in 2025 uitgevoerde bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied op de overgang ligt van een hogere zandrug naar het beekdal van de Essche Stroom. In het westen van het plangebied komen enkeerdgronden voor welke richting het oosten overgaan op gooreerdgronden. Centraal in het plangebied ligt een kunstmatige ophoging met de resten van een historisch erf. Dit erf lag aan een kruising van wegen. Voor de top van het dekzand is een hoge verwachting vastgesteld voor het laat-paleolithicum tot en met de late middeleeuwen. Binnen de kunstmatige ophoging heeft het plangebied een hoge verwachting toegewezen gekregen voor de resten van een historisch erf uit de nieuwe tijd.
Bij het veldonderzoek is vastgesteld dat het plangebied op een overgang ligt van hoger gelegen dekzand naar een vlakte van verspoeld dekzand. Het grootste deel van het plangebied ligt op deze dekzandvlakte. Direct op het dekzand is de kunstmatige ophoging aangebracht. In het noordelijk deel van het plangebied zijn in een kijkgat de resten van de oude bebouwing waargenomen zoals deze weergeven staat op het Kadastraal Minuutplan uit het begin van de 19e eeuw. In de zuidelijke helft is ter hoogte van de reeds gesloopte bebouwing een bodemverstoring aanwezig. Het opgebrachte pakket is in het zuiden van het plangebied van (sub-)recente aard. Er worden hierom geen oudere erfresten meer verwacht in de zuidelijke helft van het plangebied. Deze worden in de noordelijke helft van het plangebied ter plaatse van de ophoging nog wel verwacht (hoge archeologische verwachting).
Voor de dekzandafzettingen in het noordwesten van het plangebied blijft de verwachting op resten uit het neolithicum tot en met de late middeleeuwen hoog. Voor een klein deel geldt nog een middelhoge verwachting op historische erf resten. Voor het oosten en de zuidelijke helft van het plangebied is de algehele archeologische verwachting laag.
