In opdracht van Alséén, namens Rijkswaterstaat, heeft RAAP in de periode december 2023 – februari 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (karterend booronderzoek) uitgevoerd binnen het plangebied A27 Houten - Hooipolder. Het onderzoek vond plaatsin het kader van een omgevingsvergunning. Voorafgaand aan het karterend booronderzoek was er al een zeer gespecificeerde archeologische verwachting voor het onderzoeksgebied voor handen, gebaseerd op het eerder hier uitgevoerde proefsleuvenonderzoek. Binnen het onderzoeksgebied is mogelijk een vindplaats uit het vroeg- en midden-mesolithicum aanwezig. De eerder als paalkuil geïnterpreteerde sporen betreffen waarschijnlijk haardkuilen en niet de resten van gebouwstructuren. Waarschijnlijk is de locatie gedurende het mesolithicum voor een langere periode bezocht, hetgeen de uiteenlopende dateringen uit de drie sporen kan verklaren. Ook bij andere vindplaatsen uit het mesolithicum is dit vastgesteld.Vondstmateriaal, zoals vuursteen, was tijdens het proefsleuvenonderzoek niet aangetroffen. Bij andere mesolithische vindplaatsen zijn vuursteenclusters vaak juist bui ten de zones met haardkuilen aangetroffen. Ook de haardkuilen zelf zijn meestal leeg, hetgeen verklaart dat bij het zeven van de reeds bemonsterde sporen uit het proefsleuvenonderzoek geen vuursteen is aangetroffen. Er is echter een grote kans dat dichtbij de haardkuilen vuursteenbewerking heeft plaatsgevonden.Als laatste dient rekening te worden gehouden dat vaak geen direct verband bestaat tussen het voorkomen van kuilhaarden en vuursteenconcentraties. Dikwijls komen beide ‘complexen’ naast elkaar voor, maar zijn dan ruimtelijk of chronologisch gescheiden fenomenen (Peeters en Niekus, 2007; Lohof et al, 2011; Hamburg et al, 2012; Crombé et al, 2015; Geerts et al, 2018; Huisman et al, 2019-2020; Niekus, 2022). Er zijn ook veel mesolithische vindplaatsen waar enkel vondstconcentraties of enkel kuilhaarden aanwezig zijn.Vuursteen artefacten uit het mesolithicum zijn bovendien vaak niet groter dan 1 cm. Het is mogelijk dat het vuursteen tijdens de aanleg van de proefsleuven niet gezien is.Tijdens het karterend booronderzoek zijn wel degelijk enkele fragmenten vuursteen aangetroffen. In de meeste gevallen betrof het inderdaad zeer kleine fragmenten, die tijdens een gravend onderzoek met het blote oog zeker niet opgemerkt zouden zijn. Slechts één van de aangetroffen fragmenten is groter dan 1 cm. Van drie van de aangetroffen fragmenten kon vastgesteld worden dat ze zijn bewerkt. Op grond hiervan kon worden geconcludeerd dat er wel degelijk sprake is geweest van vuursteenbewerking binnen het onderzoeksgebied.Op basis van de resultaten van dit onderzoek én het eerder uitgevoerde proefsleuvenonderzoek blijkt dat in het onderzoeksgebied archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen.Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. Omdat uit eerder onderzoek al vaststaat dat er binnen het onderzoeksgebied haardkuilen aanwezig zijn (die bovendien zijn gedateerd) en omdat er op basis van het huidige onderzoek vermoedelijk ook vuursteenconcentraties aanwezig zijn wordt geadviseerd een opgraving uit te voeren. Deze opgraving kan in eerste instantie gericht zijn op het documenteren van de haardkuilen, waarbij de uitvoerder bij de aanleg van het vlak alert is op het voorkomen van vuursteen. Indien vuursteen wordt aangetroffen, dan kan de aanleg van het vlak gecombineerd worden met mega-boringen en zeefeenheden (vakjes va 50 x 50 cm) om vuursteenconcentraties zoveel als mogelijk te begrenzen. Voorafgaand aan een dergelijk onderzoek dient een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld, waarin o.a de vraagstelling en de methode van het onderzoek zijn vastgelegd. Dit PvE dient voor aanvang van het veldonderzoek te zijn goedgekeurd door de bevoegde overheid.