Laagland Archeologie heeft in januari 2022 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Oude Dijk 1A te Buitenpost. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom nieuwbouwplannen op deze locatie.Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.Op basis van het bureauonderzoek wordt een dun kleidek verwacht op een veenpakket van ongeveer 2 m dik. Daaronder is dekzand te verwachten. De klei is vanaf de Late Middeleeuwen gevormd tijdens overstromingen. Het onderliggende veen is vanaf 3850 – 2750 voor Chr. gevormd. Vanaf ongeveer 390 m NO van het plangebied zijn een aantal vindplaatsen uit de periode Laat-Paleolithicum – Bronstijd bekend. In de directe omgeving van het plangebied is een laatmiddeleeuwse dijk aanwezig en ook vanaf de Late Middeleeuwen heeft veenwinning in het gebied plaatsgevonden. Op oude kaarten zijn diverse petgaten te zien. In de afgelopen eeuwen zijn die weer toegemaakt. Het plangebied bleef onbebouwd tot 1970.Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen. Tijdens het booronderzoek is een verstoord pakket van ongeveer 30 cm dik aangetroffen, gevolgd door kleiige afzettingen tot ruwweg 1 m -mv. Daaronder ligt een veenpakket tot ongeveer 200 cm -mv. Het onderliggende dekzand loop in noordelijke richting op. Er zijn tijdens het booronderzoek geen archeologische relevante lagen aangetroffen. Daarom kan worden aangenomen dat in het plangebied geen archeologische resten aanwezig zijn.Dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Achtkarspelen. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, mevr. A. Mennens.Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).
