Laagland Archeologie heeft op november 2022 en april 2023 een Archeologische begeleiding uitgevoerd aan de Markt en de Plas te Raalte, gemeente Raalte (OV). Op het terrein is eerder archeologisch onderzoek uitgevoerd. Op basis van dit onderzoek werden intacte begravingen verwacht op De Plas en bleek dat de bodem binnen de Markt en de Plas niet volledig verstoord was. Op basis van dit onderzoek is door het bevoegd gezag besloten dat er een aanvullend onderzoek dient plaats te vinden in de vorm van een Archeologische begeleiding.De doelstelling van de archeologische begeleiding is: vaststellen of er binnen het onderzoeksgebied archeologische waarden aanwezig zijn en deze te documenteren en zo mogelijk ex situ te behouden. De gespecificeerde verwachting wordt aangevuld en getoetst. Gedocumenteerde gegevens en verzamelde vondsten kunnen bijdragen tot een uitbreiding van bestaande kennis van een gebied en/of periode. De informatie afkomstig uit het onderzoek dient bij te dragen aan de beantwoording van de gestelde onderzoeksvragen.Het onderzoek bestond uit een opgraving – variant archeologische begeleiding conform SIKB KNA Protocol 4004 Opgraven.Samengevat zijn tijdens het onderzoek archeologische resten aangetroffen uit de Ijzertijd, Middeleeuwn en Nieuwe tijd. De oudste archeologische resten, uit de IJzertijd, bestaan uit mogelijk enkele paalsporen en een grote kuil, waarin besmeten aardewerk zat. Sporen uit de Middeleeuwen waren talrijker. Deze dateren vanaf de 13e eeuw. Op de Markt waren sporen aanwezig die gerelateerd kunnen worden aan een erf, waar onder andere ijzer is gewonnen. In de directe nabijheid van de Plaskerk is een grote kuil met ijzeroerbrokken aangetroffen. Op basis van een 14C datering, dateert deze kuil uit de 11e of 12e eeuw. Deze kuil kan in verband worden gebracht met de bouw van de voorganger van de Plaskerk, die was opgebouwd uit IJzeroer. Op de Plas was een brandlaag aanwezig die gedateerd kan worden in de 13e eeuw. Deze brandlaag is elders niet aangetroffen en betreft vermoedelijk een relatief kleine brand. Te denken is aan één hoofd of bijgebouw. Daaruit kan worden vastgesteld dat De Plas in de 13e eeuw nog deels bebouwd was. In de 15e eeuw is het koor van de Plaskerk vervangen, waarbij slooppuin over het hele plein is verspreid. Het plein de Plas is dus in de 14e of 15e eeuw ontstaan.In de Nieuwe tijd verplaatste de bebouwing zich in de richting van de Plas. Aanvankelijk betrof het vermoedelijk vakwerkhuizen, maar na een brand rond 1680 is men in steen gaan bouwen. Resten van steenbouw zijn ook langs de Plas aangetroffen. Deze resten zijn vermoedelijk te relateren aan de voormalige herberg die tot het begin van de 20e eeuw op deze locatie heeft gestaan.Ten zuiden van de Plaskerk zijn in totaal meer dan 100 begravingen aangetroffen. Een groot deel van deze begravingen was slechts deels intact. Het kerkhof was in de jaren ’60 grotendeels geruimd. Hierbij zijn echter delen van de begraafplaats gemist. Op basis van 14C dateringen is het oudste skelet gedateerd in de 14e of vroege 15e eeuw. Alle overledenen zijn zorgvuldig en sober begraven in een kist zonder bijgiften. Op de begraafplaats zijn naast volwassenen ook kinderen begraven. Overledenen van alle leeftijden zijn aangetroffen. Van de geanalyseerde resten zijn bij vrijwel alle volwassenen botafwijkingen aangenomen, waarbij residuale rachitis heet meest voor kwam.