V-22.0779: Helvoirt, Van Grevenbroeckstraat 2 Gemeente Vught, Plangebied van Grevenbroeckstraat 2 te Helvoirt

BAAC heeft een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd in het plangebied Grevenbroeckstraat 2 te Helvoirt, gemeente Vught. Aanleiding voor het onderzoek is het voornemen om een paviljoen te realiseren ten noorden van de kerk. Dit paviljoen zal gebruikt worden als kleedruimte, bijeenkomstruimte en zal voorzien worden van een toilet en een kleine keuken. De geplande grootte is circa 55 m2 en de verstoringsdiepte is onbekend. Realisatie van de plannen kan leiden tot aantasting of vernietiging van mogelijk aanwezige archeologische waarden. Het plangebied ligt op een dekzandrug in de Centrale Slenk. Deze dekzandrug wordt doorsneden door de Broekley op circa 130 m ten oosten van het plangebied. In het plangebied wordt een hoge zwarte enkeerdgrond verwacht met een humeus dek van 50 cm of meer. Gezien de hoge ligging van het plangebied ten opzichte van de omgeving, wordt er verwacht dat het eerddek relatief dik zal zijn. Het plangebied ligt in de kern van Helvoirt en betreft de locatie van de oude Sint Nikolaaskerk. De eerste vermelding van een kapel op deze locatie stamt uit 1192 en de huidige kerk staat sinds de 17e eeuw in het plangebied. Vanaf de 17e eeuw is de kerk protestants en begin 20e eeuw is de nieuwe Sint Nicolaaskerk gebouwd op circa 500 m ten noordwesten van het plangebied. Er is weinig veranderd in het plangebied, afgezien van enkele renovaties. In 1968 zijn grafzerken en een grafkelder aangetroffen bij een renovatie. In 2021 zijn menselijke botresten aangetroffen bij de archeologische begeleiding van de werkzaamheden aan de Torenweg direct ten oosten van het plangebied. In de omgeving zijn verder vondsten gedaan uit de bronstijd, de ijzertijd en de middeleeuwen. De archeologische verwachting is middelhoog voor resten van kampementen uit het laat-paleolithicum –neolithicum, hoog voor resten van nederzettingen uit het neolithicum – vroege middeleeuwen en het terrein heeft een zeer hoge archeologische waarde op basis van de aanwezigheid van de laatmiddeleeuwse kerk. Uit het veldonderzoek blijkt dat het plangebied is gelegen op een relatief hoog deel van het landschap op dekzand. Het dekzand bevindt zich op circa 6,7 m +NAP (120 – 150 cm -mv). De antropogene ophoging bestaat uit drie pakketten. Het onderste pakket is lichtgrijsbruin tot lichtbruin van kleur en bevat fragmenten bot en hout. Dit is de laag waarin begravingen verwacht kunnen worden en is niet aangetroffen in boring 5. Deze laag komt vanaf 50 cm -mv voor ten oosten van de kerk en vanaf 70 cm -mv ten westen van de kerk. Het tweede ophoogpakket is donkerder van kleur en bevat meer puin, aardewerk en houtskool en komt voor vanaf 40 cm -mv. Vanaf het maaiveld komt de laatste ophooglaag voor. Dit is een relatief schone, donkerbruingrijze laag. De resultaten komen overeen met de verwachtingen en de hoge archeologische waarde van het terrein. Door het ontbreken van een natuurlijke bodemopbouw kan de middelhoge verwachting op resten uit het laat-paleolithicum – neolithicum bijgesteld worden naar laag. Archeologische resten uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd kunnen vanaf het maaiveld verwacht worden. Uit het booronderzoek blijkt dat ten westen van de kerk, waar het paviljoen gepland is, vanaf 70 cm -mv veel puin en andere archeologische indicatoren voorkomen. De toplaag is relatief schoon. Er wordt daarom verwacht dat, als de werkzaamheden zich beperken tot de relatief schone toplaag, de schade aan eventuele archeologische resten beperkt zal zijn. Daarom wordt er geadviseerd om de fundering van het paviljoen te beperken tot maximaal 50 cm -mv. Nutsvoorzieningen zullen dieper aangelegd moeten worden, tussen de 70 en 80 cm diep. Bij die werkzaamheden dient rekening gehouden te worden met het aantreffen van graven en andere resten behorende bij een kerkterrein. De gemeente heeft besloten om voorafgaand aan werkzaamheden die dieper gaan dan 50 cm een opgraving uit te voeren.

Identifier
DOI https://doi.org/10.17026/dans-zxb-byyd
PID https://nbn-resolving.org/urn:nbn:nl:ui:13-sm-asd8
Metadata Access https://easy.dans.knaw.nl/oai?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_datacite&identifier=oai:easy.dans.knaw.nl:easy-dataset:334651
Provenance
Creator de Boo van Uijen, E.M.
Publisher BAAC
Contributor Noord-Brabant; BAAC BV
Publication Year 2024
Rights info:eu-repo/semantics/openAccess; DANS License; https://dans.knaw.nl/en/about/organisation-and-policy/legal-information/DANSLicence.pdf
OpenAccess true
Representation
Language Dutch; Flemish
Resource Type Dataset
Format pdf-bestand; geography markup language (gml); jpg-bestand; csv-bestand; rasterafbeelding (jpg/jpeg)
Discipline Ancient Cultures; Archaeology; Humanities
Spatial Coverage (5.236 LON, 51.632 LAT); Noord-Brabant; Vught; Helvoirt; Helvoirt, Van Grevenbroeckstraat 2; 45C (kaartblad)