Archeologische opgraving Waalreseweg 17, Valkenswaard Gemeente Valkenswaard IDDS Archeologie-rapport 1551 Waalreseweg 17

DOI

De vindplaats uit de IJzertijd omvat vijf, mogelijk zes, structuren. De meest noordoostelijk gelegen structuur wordt geïnterpreteerd als huisplattegrond. Door de hoge mate van verstoring wordt niet duidelijk om wat voor huistype het gaat en of er sprake is van een onderverdeling in bijvoorbeeld een woon- en een stalgedeelte. Mocht deze onderverdeling aanwezig zijn geweest dan is duidelijk dat het zuidoostelijke deel van het huis het woongedeelte was. In dit deel van het huis is namelijk een haardkuil aangetroffen. Het meest opmerkelijke spoor binnen deze huisplattegrond is een kuil met daarin twaalf nagenoeg complete potten, gelegen op de zijkant en op de kop en in elkaar gestapeld. Naast grote potten zijn ook kleinere potjes, een Schräghals-bekertje en schalen aangetroffen. Sommige potten zijn versierd. Het complex kan worden gedateerd rond 800-625 voor Chr. en wordt geïnterpreteerd als rituele depositie, hoewel niet duidelijk is bij wat voor soort ritueel ze gehoord kan hebben. Mogelijk betreft het een ritueel bij het in gebruik nemen of tijdens de gebruiksfase van het huis. Een tweede bijzondere depositie, bestaande uit een kuil met een complete maalsteen, een spinklosje en enkele fragmenten aardewerk, kan mogelijk ook met de gebruiksfase van het huis geassocieerd worden. Ten zuidwesten van de huisplattegrond liggen enkele bijgebouwen. Structuur 1 wordt geïnterpreteerd als groter bijgebouw, een mogelijke schuur, hoewel niet kan worden uitgesloten dat het eigenlijk een huisplattegrond betreft en dat het zuidelijke deel van deze structuur is opgenomen in de verstoring of dat ondiepe wandgreppels zijn verdwenen. Vondsten dateren deze structuur in de Vroege IJzertijd. Direct ten oosten van deze structuur ligt een vermoedelijk driepalige spieker. Overlappend met de structuur ligt een tweede spieker, waarvan de vierde paal mogelijk verdwenen is door een natuurlijke verstoring. De spieker is niet gelijktijdig met structuur 1. Een zespalig bijgebouw ligt ten zuiden van structuur 4. Op basis van vergelijkbare plattegronden kan dit bijgebouw mogelijk als roedenberg geïnterpreteerd worden. De twee spiekers en de mogelijke roedenberg bevatten geen vondstmateriaal maar worden op basis van de vulling van de sporen en de locatie eveneens in de Vroege IJzertijd gedateerd. De overlapping van de structuren geeft aan dat er sprake is van minimaal twee fases binnen het Vroege IJzertijderf. Een laatste spieker ligt tegen de westrand van het plangebied. Deze is op basis van de vulling waarschijnlijk prehistorisch maar gezien het ontbreken van vondstmateriaal niet nader te dateren, waardoor niet duidelijk is of deze ook tot het Vroege IJzertijderf gerekend kan worden. Het laatste onderdeel van het Vroege IJzertijderf dat binnen de opgraving is aangetroffen, is de ten zuiden van de huisplattegrond gelegen waterkuil. Op basis van de vondsten uit de vulling dateert deze ook in de Vroege IJzertijd. De waterkuil is oorspronkelijk gegraven op de rand van een ven. Nog tijdens de bewoning van het gebied is het ven uitgebreid, waardoor de waterput verdween onder de venbodem. Pollen en botanische resten uit de waterput geven een beeld van het erf en van de wijdere omgeving. Op het erf, naast de waterput, stond een eik. Het erf was gelegen aan de rand van een bos. In de omgeving werden granen verbouwd en waren heide en grasland aanwezig. De graslanden werden gebruikt als hooiland en om vee op te laten grazen en ook de struikhei werd gebruik in de nederzetting. De Vroege IJzertijdbewoners verzamelden sleepruim en hazelnoot uit hun omgeving. Vondsten afkomstig uit de sporen die onderdeel uitmaken van het Vroege IJzertijderf geven daarnaast aan dat de bewoners granen vermaalden tot meel en dat ze vezels verwerkten tot textiel. Uit de omgeving van het plangebied zijn geen vindplaatsen uit de Vroege IJzertijd bekend. De urn die vlak ten zuiden van het plangebied is aangetroffen aan de Dijkstraat is gedateerd in de Midden IJzertijd.

Uit de Late Middeleeuwen dateren twee greppelsystemen en een greppel die het restant kunnen vormen van bijvoorbeeld wegen of perceelsscheidingen. Ook een relatie met de Pegdries, een gebied waar vee bijeen werd gedreven, is een mogelijkheid. De aanwezigheid van een palenrij langs een van de greppels zou hier op kunnen wijzen. In de greppels is sprake van een fasering, aangezien greppel S130 greppelsysteem 1 oversnijdt. Greppelsysteem 1 is bovendien een tweede keer open gegraven. Het noorden van dit systeem komt qua ligging overeen met een perceelsgrens op de kadastrale kaart uit het begin van de 19e eeuw. De overige greppels zijn niet aan de kadastrale kaart te relateren. Aan de noordzijde van het plangebied, ten noordwesten van greppelsysteem 1, is een cluster van sporen uit de Volle Middeleeuwen aanwezig. Hoewel hier geen structuren in te herkennen zijn, is het mogelijk dat hier sprake is van een woonerf. Een relatie met greppelsysteem 1, mogelijk te interpreteren als weg, is niet uit te sluiten. Ook een associatie met de Pegdries is een mogelijkheid. Uit het noordelijke deel van het plangebied komt ook de meerderheid van het aangetroffen metaalslak. De slak kan een aanwijzing geven voor een elders, wellicht meer naar het noorden, gelegen smederij.

Identifier
DOI http://dx.doi.org/doi:10.17026/dans-2zp-wxx2
Metadata Access https://easy.dans.knaw.nl/oai?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_datacite&identifier=oai:easy.dans.knaw.nl:easy-dataset:69039
Provenance
Creator Bos, P.A. van den;Moerman, S.
Publisher IDDS Archeologie B.V.
Contributor IDDS Archeologie B.V.
Publication Year 2017
Rights info:eu-repo/semantics/openAccess
Contact IDDS Archeologie B.V.
Representation
Language Dutch
Resource Type Text
Format application/pdf
Coverage
Discipline Not stated
Spatial Coverage {" "}
Temporal Coverage Begin 2015-07-01T11:59:59Z
Temporal Coverage End 2017-03-30T11:59:59Z